Farmakoterapia
Stosowanie leków z pelargonią afrykańską u dzieci z niepowikłaną infekcją górnych dróg oddechowych
dr hab. n. med. Katarzyna Plata-Nazar
- Podsumowanie programu edukacyjno-badawczego prowadzonego przez lekarzy, a skierowanego do rodziców/opiekunów dzieci z niepowikłaną infekcją górnych dróg oddechowych
- Wyniki badań klinicznych oceniających preparaty z wyciągiem z pelargonii afrykańskiej
- Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Pelargonium sidoides w przypadku wystąpienia objawów infekcji górnych dróg oddechowych
Pelargonia afrykańska jest małą, wieloletnią rośliną ozdobną o okrągłych, sercowatych, silnie pachnących liściach i ciemnoczerwonych, rurkowatych kwiatach, które tworzą baldachy. Zgodnie z obowiązującą taksonomią roślin gatunek pelargonia afrykańska (Pelargonium sidoides) należy do rodzaju Pelargonium i do rodziny Geraniaceae. Występuje endemicznie w górzystych rejonach Republiki Południowej Afryki. Najważniejszymi elementami rośliny, wykorzystywanymi w preparatach leczniczych, są korzenie i kłącza, a w szczególności ekstrakt z korzenia oznaczony jako EPs 7630, który przeszedł szeroko zakrojone badania kliniczne1. Składnikami odpowiedzialnymi za działanie lecznicze pelargonii afrykańskiej są przede wszystkim kumaryny, ale także glikozydy kumarynowe, fenolokwasy, flawonoidy, kwasy tłuszczowe oraz proantocyjanidyny. Kompleksowe działanie wymienionych substancji biologicznie czynnych stanowi o skutecznym działaniu wyciągu z korzenia pelargonii afrykańskiej2,3. W badaniach naukowych potwierdzono działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, a także immunostymulujące ekstraktu z korzenia pelargonii afrykańskiej3,4. Pobudzający wpływ na aktywność układu odpornościowego oceniano w kilku modelach in vitro oraz in vivo. Opisane zostały mechanizmy leżące u podstaw korzystnego działania Pelargonium sidoides u pacjentów z infekcjami dróg oddechowych, które obejmują działanie immunomodulujące i cytoochronne, hamowanie replikacji wirusa oraz interakcji między drobnoustrojami a komórkami gospodarza, a także poprawę funkcji aparatu śluzowo-rzęskowego5-9. Jak wynika z licznych badań, wyciąg z korzenia pelargonii afrykańskiej znajduje uzasadnione zastosowanie w leczeniu infekcji dróg oddechowych, takich jak zapalenie gardła i migdałków podniebiennych oraz zapalenie zatok obocznych nosa10-12. W praktyce pelargonia afrykańska znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych infekcji górnych dróg oddechowych. W celu ograniczenia nadużywania antybiotyków należy rozważyć leczenie inne niż antybiotykoterapia w sytuacji, w której leki te nie są niezbędne. Takim właśnie postępowaniem może być m.in. włączenie do terapii leków pochodzenia roślinnego. W opublikowanym w Polsce w 2022 roku artykule „Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w kaszlu u dzieci – aktualizacja” opisano wyciąg z korzenia pelargonii afrykańskiej, powołując się na jego aktywność przeciwwirusową, przeciwbakteryjną oraz immunomodulującą. Na podstawie cytowanych wyników badań klinicznych stwierdzono, że wyciąg z korzenia pelargonii łagodzi częstość i nasilenie objawów kaszlu oraz skraca czas trwania infekcji układu oddechowego4.