Ostry dyżur pediatryczny

RADA NAUKOWA DZIAŁU Dr n. med. Małgorzata Wielopolska (przewodnicząca) ZPZOZ, Otwock, Dr hab. n. med. Anna Klukowska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM, Dr hab. n. med. Artur Mazur Kliniczny Oddział Pediatrii z Pododdziałem Neurologii Dziecięcej, Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów, Dr hab. n. med. Ewa Toporowska-Kowalska Klinika Alergologii, Gastroenterologii i Żywienia Dzieci UM w Łodzi

Dziecko we wstrząsie w izbie przyjęć

Marcin Rawicz

Warszawski Szpital dla Dzieci

Adres do korespondencji: Dr n. med. Marcin Rawicz Warszawski Szpital dla Dzieci ul. Kopernika 43, 00-328 Warszawa, e-mail: marcin.rawicz@gmail.com

Pediatria po Dyplomie 2014;18(6):53-61

Słowa kluczowe

wstrząs septyczny, posocznica, resuscytacja

Opis przypadku

Siedmioletni chłopiec o masie ciała 32 kg, prawidłowo rozwinięty, dotychczas zdrowy, w poniedziałek zaczął się skarżyć na bóle brzucha w okolicy pępka, promieniujące do lewego dołu biodrowego. Matka podała mu doustnie dwa razy po 250 mg paracetamolu, po którym bóle ustąpiły, ale pojawiły się ponownie tego samego dnia wieczorem. W nocy dziecko dwukrotnie wymiotowało. Po kontakcie telefonicznym z zaprzyjaźnionym lekarzem matka zastosowała ścisłą dietę (kleik ryżowy, pojenie lekko osoloną wodą). Chłopiec nadal narzekał na bóle brzucha, w nocy z wtorku na środę wymiotował, nie chciał pić. Nie oddał stolca ani moczu. Ten sam lekarz zalecił telefonicznie konsultację chirurgiczną, podejrzewając zapalenie wyrostka robaczkowego. W środę rano matka zgłosiła się do izby przyjęć szpitala dziecięcego, gdzie posadziła chłopca na ławce i zajęła się rejestracją. Po około 10 minutach dziecko zasłabło, zsunęło się z ławki, sprawiało wrażenie nieprzytomnego. Chłopca przeniesiono do sali reanimacyjnej izby przyjęć, gdzie stwierdzono brak świadomości, sinicę centralną i obwodową oraz brak przepływu obwodowego; tętno około 120/min było wyczuwalne na tętnicach szyjnych i udowych. Oddechy szarpiące i nieregularne. W jamie ustnej pojawiła się treść żołądkowa podbarwiona krwią. Ciśnienie tętnicze było nieoznaczalne. Źrenice były szerokie, leniwie reagujące na światło. Uwagę zwracało wysklepione nadbrzusze.

Podjęto resuscytację w ramach podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (basic life support, BLS) i wezwano zespół reanimacyjny. W tym samym czasie doszło do pełnego zatrzymania krążenia. Po przybyciu zespołu dziecko zaintubowano, odessano z dróg oddechowych masywną ilość treści pokarmowej. Nie przerywając uciskania klatki piersiowej, założono wkłucie do żyły szyjnej wewnętrznej; na podstawie danych na temat objawów sugerujących ostrą patologię brzuszną przetoczono 1000 ml płynu wieleoelektrolitowego i 250 ml albumin. W EKG początkowo stwierdzono mikrofaliste migotanie komór, które po wykonanej dwukrotnie defibrylacji przeszło w asystolię. Podano 6 razy adrenalinę w dawkach po 1 mg, przetoczono 100 ml NaHCO3. Uciskanie klatki piersiowej było hemodynamicznie nieskuteczne, wobec czego przetoczono dodatkowe 500 ml krystaloidów. Wobec nieskuteczności postępowania resuscytacyjnego dziecko uznano za zmarłe po 65 minutach od początku resuscytacji.

Badanie sekcyjne wykonane w zakładzie medycyny sądowej wykazało skręt, martwicę i wielopunktową perforację jelita cienkiego na długości około 50 cm. Powodem patologii były dwie namagnesowane kulki, prawdopodobnie połknięte przez chłopca, które spo...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wstrząs okresu dziecięcego

Wstrząs jest zjawiskiem towarzyszącym różnym patologiom ustrojowym, podczas którego układ krążenia nie jest w stanie zapewnić wystarczającego dowozu tlenu do tkanek ani [...]

Mechanizmy wstrząsu okresu niemowlęcego

Wynika z niewydolności serca jako pompy, odgrywa tu podstawową rolę. Przyczynami mogą być:

Objawy wstrząsu u dzieci

Istotne, aczkolwiek nierzadko utrudnione, jest zebranie wywiadu od rodziców i otoczenia dziecka. W zależności od wieku dziecka objawy bywają zróżnicowane. W tabeli przedstawiono podstawowe [...]

Badania laboratoryjne

Podstawowym badaniem jest badanie gazometryczne. Kwasica metaboliczna jest bardzo poważnym sygnałem narastającej patologii i nie powinna być automatycznie korygowana bez zastanowienia się [...]

Wstrząs septyczny

W odróżnieniu od innych postaci wstrząsu, w których najpierw występuje niewydolność krążenia, a zaburzenia metabolizmu komórkowego są jej następstwem, wstrząs septyczny wyróżnia wczesne występowanie [...]

Leczenie

W resuscytacji małego dziecka podstawową rolę odgrywa jak najwcześniejsze rozpoczęcie resuscytacji płynowej oraz oddechu zastępczego. Masywne przetaczanie płynów w ostrej niewydolności mięśnia sercowego [...]