Traumatologia

Zasady postępowania z kobietą ciężarną po urazie

dr n. med. Elżbieta Nowacka

Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. Adama Grucy, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa

Oddział Anestezjologii, Szpital Kliniczny im. ks. Anny Mazowieckiej, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr n. med. Elżbieta Nowacka, Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. Adama Grucy, ul. Konarskiego 13, 05-400 Otwock, e-mail: mops2506@interia.pl

  • Wstępne postępowanie na miejscu zdarzenia z kobietą ciężarną po urazie
  • Decyzja o pilnym cięciu cesarskim
  • Wpływ urazu komunikacyjnego na przebieg ciąży, stan płodu i noworodka

Opis przypadku

Kierujący volkswagenem 28-letni mężczyzna nie dostosował prędkości do warunków panujących na drodze, stracił panowanie nad pojazdem i zjechał do przydrożnego rowu, uderzając autem w drzewo. Wezwany zespół ratownictwa medycznego (ZRM) stwierdził, że w pojeździe na miejscu pasażera znajdowała się kobieta, lat 26, w 32 tygodniu ciąży. Pacjentka przytomna, zorientowana, skarżyła się na ból kręgosłupa w odcinku szyjnym oraz ból brzucha, a także mierne krwawienie ciemną krwią z dróg rodnych. Na miejscu zdarzenia ZRM rozpoczął tlenoterapię bierną (maska twarzowa, 10 l/min). Założono kołnierz ortopedyczny i przełożono pacjentkę na deskę ortopedyczną. W karetce deskę ortopedyczną zrotowano o 30° na lewą stronę, rozpoczęto ciągłe monitorowanie stanu ogólnego ciężarnej (ocena ciśnienia tętniczego w odstępach 5-minutowych, monitorowanie zapisu krzywej elektrokardiograficznej, pomiar wysycenia krwi tętniczej tlenem – ocena saturacji) i powiadomiono najbliższy szpitalny oddział ratunkowy (SOR) o transporcie ciężarnej z podejrzeniem urazowego przedwczesnego oddzielenia łożyska oraz o konieczności przygotowania sali operacyjnej do pilnego cięcia cesarskiego.

Urazy u ciężarnych – skala problemu

Obecnie większość kobiet w ciąży prowadzi bardzo aktywny tryb życia. Pozostają czynne zawodowo, korzystają również z wielu form aktywności w życiu prywatnym. Rozwój cywilizacyjny powoduje wzrost liczby zagrożeń związanych ze sposobem życia, szybkością przemieszczania się, a także nasileniem ruchu lądowego, powietrznego i wodnego. W ostatnich latach stale wzrasta liczba kobiet w ciąży, które ulegają zarówno urazom wielomiejscowym, jak i wielonarządowym z różnych przyczyn. Najczęstszą pozapołożniczą przyczyną zgonów ciężarnych są urazy tępe lub penetrujące; wiążą się one także ze wzrostem śmiertelności płodów.

Można przypuszczać, że w Polsce odsetek kobiet w ciąży, do których wezwano ZRM z powodu urazu, jest podobny jak w innych krajach europejskich i wynosi 7-8% wszystkich ciężarnych1-4. Epidemiologia urazów jest zbliżona do populacji kobiet w wieku ro...

Wstępne postępowanie z ciężarną na miejscu zdarzenia

Łańcuch przeżycia

O przeżyciu i późniejszym rokowaniu matki oraz jej nienarodzonego dziecka decydują szybka reakcja udzielającego pierwszej pomocy, właściwe powiadomienie służb ratunkowych oraz postępowanie zgodne z wytycznymi łańcucha przeżycia:

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Urazy u ciężarnych – skala problemu

Obecnie większość kobiet w ciąży prowadzi bardzo aktywny tryb życia. Pozostają czynne zawodowo, korzystają również z wielu form aktywności w życiu [...]

Wstępne postępowanie z ciężarną na miejscu zdarzenia

O przeżyciu i późniejszym rokowaniu matki oraz jej nienarodzonego dziecka decydują szybka reakcja udzielającego pierwszej pomocy, właściwe powiadomienie służb ratunkowych oraz [...]

Podsumowanie

Urazy są główną pozapołożniczą przyczyną zgonów ciężarnych. Wprawdzie większość z nich (9 na 10) klasyfikuje się jako niewielkie, ale aż 60 [...]