Dostęp Otwarty

Każdemu choremu po urazie kręgosłupa trzeba zapewnić monitorowanie podstawowych parametrów życiowych. Ciśnienie tętnicze krwi, wiek oraz stan neurologiczny chorego są wstępnymi czynnikami rokowniczymi w bezpośrednim okresie po urazie [1], ale ich duża zmienność utrudnia jednoznaczną ocenę. Wskazuje się również na rolę hipotensji, hiperglikemii oraz współistnienia średnich lub ciężkich obrażeń mózgu w pogarszaniu rokowania [30]. Urazy kręgosłupa szyjnego powyżej kręgu C4 siedmiokrotnie zwiększają śmiertelność chorych w porównaniu z urazami na niższym poziomie [31]. Warto pamiętać, że u ponad 17% chorych po urazie rdzenia kręgowego występuje niewydolność oddechowa, wielokrotnie zwiększająca śmiertelność bezpośrednio po ich przyjęciu do szpitala [31,32]. Współistnienie hipoalbuminemii pogłębia niewydolność oddechową [32].

Z uwagi na znaczną dynamikę objawów oraz trudności w leczeniu chorych po urazach kręgosłupa wskazana jest wyważona ocena rokowania i stałe, kompleksowe monitorowanie chorego.

Podsumowanie

Pourazowe obrażenia kręgosłupa są stanami wymagającymi szczególnej uwagi personelu medycznego. Z uwagi na szeroką rozpiętość ich etiologii i morfologii wymagają skrupulatnej oceny oraz niejednokrotnie leczenia interdyscyplinarnego. Każdy chory wymaga dokładnej oceny neurologicznej pozwalającej potwierdzić lub wykluczyć uszkodzenie struktur nerwowych. Chorzy po przebytych ciężkich urazach sugerujących możliwość powikłań neurologicznych powinni być traktowani jak osoby z potencjalnym uszkodzeniem kręgosłupa do czasu wykluczenia tego rozpoznania w trakcie dalszej diagnostyki. Badaniem z wyboru jest TK, która jednak nie zawsze pozwala wykazać istniejące uszkodzenia kręgosłupa. Cechujący się większą rozdzielczością i czułością MR ułatwia uwidocznienie i ocenę uszkodzonego obszaru, w tym struktur nerwowych i tkanek miękkich. Wybór metody leczenia opiera się w dużej mierze na występowaniu ubytków neurologicznych, wynikach badań dodatkowych oraz doświadczeniu lekarza. Rokowanie, zwłaszcza u chorych z ciężkimi obrażeniami, jest bardzo niepewne z uwagi na liczne powikłania uszkodzeń rdzenia kręgowego. U chorych z mniejszymi ubytkami jest nadzieja na przywrócenie sprawności neurologicznej dzięki prawidłowemu leczeniu i rehabilitacji. Każdy chory wymaga jednak indywidualnego podejścia z uwagi na odmienność przebiegu powstałych powikłań.