Streszczenie
Nastoletnie dziewczęta i młode kobiety chore na cukrzycę typu 1 stanowią grupę ryzyka subklinicznych i pełnoobjawowych zaburzeń odżywiania się. Zaburzenia odżywiania u chorych na cukrzycę typu 1 (ED-DMT1) stanowią problem kliniczny, ponieważ zwiększają ryzyko rozwoju kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy (DKA – diabetic ketoacidosis) i powikłań cukrzycy (szczególnie retinopatii i neuropatii), wiążą się również z częstszą hospitalizacją i zgłoszeniami do izby przyjęć. Chociaż długotrwałe leczenie chorych na ED-DMT1 odbywa się zwykle w warunkach ambulatoryjnych, chorzy niestabilni pod względem fizycznym lub psychicznym wymagają leczenia w warunkach szpitalnych. W leczeniu chorych na ED-DMT1 główną rolę odgrywa zespół złożony ze specjalistów zajmujących się zaburzeniami odżywiania się i cukrzycą, którzy systematycznie komunikują się między sobą w kluczowych kwestiach. Ten zespół składa się przeważnie ze specjalistów z oddziałów zajmujących się leczeniem cukrzycy i zaburzeń odżywiania z udziałem endokrynologa, dyplomowanych specjalistów zajmujących się edukacją chorych na cukrzycę, w tym dyplomowanej pielęgniarki i dietetyka, lekarza pierwszego kontaktu, psychiatry, terapeuty i osoby nadzorującej leczenie. Członkowie tego zespołu powinni dokładnie rozumieć konsekwencje obydwu rozpoznań. Celem niniejszego artykułu jest przegląd problemów klinicznych i istotnych strategii w leczeniu ED-DMT1 w warunkach szpitalnych. Należy podkreślić, że przeprowadzono niewiele badań, które wyczerpująco oceniałyby skuteczność podejścia terapeutycznego omówionego w tym artykule. Dlatego wiele przedstawionych tutaj zaleceń opartych jest na własnym doświadczeniu autorów i ocenie klinicznej. Przyjęcie i ocena Przyjęcie do szpitala U chorych na ED-DMT1, którzy celowo pomijają dawki insuliny, w ośrodkach pomocy doraźnej można stwierdzić hiperglikemię, odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe i DKA. Leczenie tych stanów obejmuje wyrównywanie gospodarki wodnej, elektrolitowej i insulinoterapii. Trzeba również zwrócić baczną uwagę na zebranie właściwego wywiadu od pacjentów i członków rodziny (lub innych opiekunów) oraz monitorowanie stanu chorych w celu powstrzymania niebezpiecznych dla zdrowia zachowań. Na przykład chora, która planowała nieprzyjęcie insuliny, a otrzymała ją po posiłku, może z obawy przed ilością przyjętych kalorii indukować wymioty. Może wykazywać ogromną pomysłowość w tym zakresie mimo nadzoru. Ponieważ chorzy na ED-DMT1 dekompensują się i są odsyłani do ośrodków pomocy doraźnej, podstawowe znaczenie ma przekazywanie informacji klinicznych, włącznie z rozpoznaniem i szczegółowym opisem prezentowanych zachowań. Informacje tego rodzaju muszą być przekazywane osobom opiekującym się chorymi w sytuacji kryzysowej, aby nie działały one w próżni. Choć w przypadku wielu chorych proces leczenia zaczyna się w ośrodku pomocy doraźnej, chorzy z mniej nasilonymi objawami i problemami mogą być przyjmowani bezpośrednio na oddziały zajmujące się leczeniem zaburzeń odżywiania. W takiej sytuacji należy się upewnić, że oddział dysponuje odpowiednim zapleczem z dostępem do opieki ogólnomedycznej, specjalistycznej, psychologicznej, dietetycznej oraz do pomocy w nagłych przypadkach. Aby zapewnić bezpieczeństwo tym chorym, konieczne może być korzystanie z jednej lub kilku form takiej pomocy. Niektóre bardziej wyspecjalizowane ośrodki rozróżniają chorych na ED-DMT1 od innych z zaburzeniami odżywiania. Chory nie powinien być przyjmowany na oddział, jeżeli nie dysponuje on odpowiednim zapleczem do zaspokajania swoistych potrzeb tej grupy chorych.