Streszczenie
W wywiadzie u R.W. stwierdzono cukrzycę typu 2 rozpoznaną przed 12 laty, nadciśnienie, dyslipidemię, osteoporozę i depresję. Ponadto 3 lata temu miała przemijające epizody niedokrwienne mózgu (TIA), skarży się też na przewlekły ból pleców z powodu kilku osteoporotycznych złamań kręgów. Obydwoje rodzice pacjentki R.W. chorowali na cukrzycę typu 2, a jej ojciec zmarł w wieku 63 lat po zawale serca.
R.W. mieszka sama. Jej mąż zmarł 2 lata temu z powodu raka pęcherza, a syn mieszka w odległości ok. 55 km. Pacjentka podaje, że spożywa posiłki nieregularnie w ciągu dnia, a jej dieta składa się głównie z przetworzonych produktów, twierdzi jednak, że ma apetyt.
Chora przytyła około 2,5 kg po włączeniu do leczenia glibenklamidu przed rokiem. W ostatnim czasie rozpoczęła regularne spacery po deptaku z grupą przyjaciół 3 razy w tygodniu, mając nadzieję na zmniejszenie masy ciała. Leczenie przeciwcukrzycowe chorej składa się z metforminy dwa razy na dobę po 500 mg i glibenklamidu 5 mg dwa razy na dobę. Chora twierdzi, że nigdy nie przyjmowała więcej niż 500 mg metforminy dwa razy na dobę, co potwierdzono w jej historii choroby. Od czasu włączenia glibenklamidu miała sześć epizodów hipoglikemii potwierdzonych badaniem stężenia glukozy z palca (stężenie glukozy <70 mg/dl), z czego trzy w tygodniu poprzedzającym upadek. Zapisy stężenia glukozy chorej, badanie przedmiotowe, badania laboratoryjne oraz obecny schemat leczenia cukrzycy przedstawiono w tabeli 1. Chora twierdzi, że stosuje się do zalecanego schematu leczenia i używa pojemnika na tabletki, który uzupełnia raz na dwa tygodnie, aby zapanować nad lekami.
Syn R.W., koordynator leczenia i lekarz podstawowej opieki zdrowotnej poszukują zaleceń dotyczących schematu leczenia cukrzycy w tym przypadku w świetle niedawnego epizodu hipoglikemii i upadku.
Rozważania dotyczące planu leczenia
Hipoglikemia u osób w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku istnieje zwiększone ryzyko hipoglikemii z powodu zmian fizjologicznych, które są normalnym elementem procesu starzenia, jak również niefizjologicznych zmian, które mogą wiązać się z zaawansowanym wiekiem. W miarę jak organizm człowieka starzeje się, zmniejsza się wrażliwość na bodźce fizjologiczne i hormonalne przeciwdziałające hipoglikemii, ograniczając możliwości chorego do rozpoznawania lub reakcji na małe stężenie glukozy we krwi. Taka zmniejszona świadomość hipoglikemii w miarę starzenia się jest związana ze zmienioną odpowiedzią na epinefrynę, glukagon i kortyzon i powoduje, że u starszych osób ryzyko ciężkiej hipoglikemii jest większe. Do zwiększonego ryzyka ograniczonej świadomości hipoglikemii dokłada się inna zmiana fizjologiczna – upośledzenie czynności nerek – potencjalnie zwiększające działanie hipoglikemiczne leków, takich jak glibenklamid lub insulina, które są eliminowane przez nerki.
Niefizjologiczne zmiany, które mogą zwiększać ryzyko hipoglikemii u starszych osób, obejmują czynniki środowiskowe i socjoekonomiczne, choroby współistniejące oraz interakcje lekowe. W tabeli 2 przedstawiono listę potencjalnych czynników ryzyka hipoglikemii u osób w podeszłym wieku.
Dodaj do ulubionych