Okołooperacyjne podawanie deksametazonu podczas tonsilektomii może zwiększać ryzyko krwawienia w okresie pooperacyjnym

W celu ustalenia, czy podanie deksametazonu zmniejsza ryzyko wystąpienia po operacyjnych nudności i wymiotów w ciągu 24 h po tonsilektomii, szwajcarscy lekarze przeprowadzili badanie randomizowane kontrolowane placebo u dzieci w wieku 2-17 lat, które poddano planowej tonsilektomii w okresie od lutego 2005 do grudnia 2007 roku.   Dzieci przydzielono losowo do grupy otrzymującej deksametazon (w dawkach 0,05, 0,15 lub 0,5 mg/kg, maksymalnie 20 mg) lub placebo wkrótce po rozpoczęciu wprowadzenia do znieczulenia. Zależnie od preferencji laryngologa stosowano jedną z trzech technik operacyjnych. Nie używano tamponady. Podczas zabiegu dzieci otrzymywały do odbytniczo paracetamol. Po zabiegu zmieniano sposób stosowania leku przeciwbólowego z dożylnego podawania morfiny w bolusie na doustny paracetamol z kodeiną, bądź w razie konieczności ibuprofen. Dzieci wypisywano do domu następnego dnia po zabiegu. Odnotowywano incydenty nudności, wymiotów, potrzebę podania leków przeciwbólowych oraz liczbę incydentów krwawienia. Nie wykonywano żadnych rutynowych badań krwi na obecność zaburzeń krzepnięcia. Do badania, zanim je przedwcześnie przerwano, zakwalifikowano łącznie 215 dzieci, których mediana wieku wynosiła sześć lat, chłopcy stanowili 50% grupy. Po 24 h nudności i wymioty pooperacyjne wystąpiły u 24 (44%) spośród 54 dzieci, które otrzymały placebo w porównaniu z 20 spośród 53 (38%), 13 z 54 (24%) oraz 6 z 52 (12%), które otrzymały deksametazon w dawkach odpowiednio 0,05, 0,15 oraz 0,5 mg/kg. Dzieci, którym podano deksametazon, bez względu na dawkę leku, wymagały mniejszej dawki ibuprofenu w pierwszym dniu po zabiegu. U 22 dzieci wystąpiło 26 incydentów krwawienia pooperacyjnego. Wystąpiły one u dwojga spośród 53 (4%) dzieci otrzymujących placebo w porównaniu z 6 spośród 53 (11%), 2 z 51 (4%) oraz 12 spośród 50 (24%), które otrzymały deksametazon w dawkach odpowiednio 0,05, 0,15 oraz 0,5 mg/kg (p=0,003). Ośmioro dzieci, wszystkie, które otrzymały deksametazon w dawce 0,5 mg/kg, wymagało wykonania ponownego zabiegu operacyjnego w trybie pilnym z powodu krwawienia. Pięć z 26 incydentów krwawienia zdarzyło się w dniu za biegu, zaś dwa epizody wystąpiły następnego dnia po tonsilektomii. Do pozostałych incydentów krwawienia doszło między trzecim a dziesiątym dniem po zabiegu, z wyjątkiem jednego przypadku, który wystąpił w 20 dniu po tonsilektomii. Z powodu ryzyka krwawienia związanego ze stosowaniem deksametazonu badanie przerwano. Autorzy uznali, że: 1) deksametazon zmniejsza częstość występowania epizodów nudności i wymiotów po tonsilektomii, ale zwiększa ryzyko wystąpienia krwawienia oraz 2) nie ma pewności, czy dawki deksametazonu mniejsze niż 0,5 mg/kg są bezpieczne, zatem 3) ich zdaniem rozsądek nakazuje, aby unikać stosowania deksametazonu u dzieci poddawanych tonsilektomii.