Streszczenie
Do czynników ryzyka cukrzycy typu 2 należą między innymi wywiad rodzinny, pochodzenie etniczne oraz otyłość, natomiast wśród osób z niektórymi chorobami autoimmunologicznymi, chorobami trzustki i skłonnościami genetycznymi istnieje zwiększone ryzyko cukrzycy typu 1. Niezależnie od typu cukrzycy u chorych metabolizm węglowodanów jest zaburzony ze względu na oddziaływanie różnorodnych czynników, w tym upośledzonego wydzielania insuliny oraz insulinooporności.
Kiedy stwierdzono, że węglowodany są tym makroskładnikiem pożywienia, który w największym stopniu odpowiedzialny jest za wzrost stężenia glukozy we krwi, przed odkryciem insuliny w 1922 roku w leczeniu hiperglikemii stosowano znaczne ograniczenie spożycia węglowodanów. Aż do początku lat siedemdziesiątych XX wieku dietę o zmniejszonej zawartości węglowodanów i zwiększonej tłuszczów uważano za właściwą w leczeniu żywieniowym cukrzycy. W 1980 roku pierwszy zestaw Dietary Guidelines for Americans zawierał zalecenia, aby w celu zapobiegania przewlekłym problemom zdrowotnym, takim jak cukrzyca, choroby układu krążenia oraz nadciśnienie tętnicze, zmniejszać spożycie tłuszczów. Chociaż w tych wytycznych stwierdzono, że „nie odnoszą się one do osób wymagających szczególnych diet z powodu chorób lub innych stanów”, wielu klinicystów zaczęło zalecać diety o mniejszej zawartości tłuszczów, a chorzy na cukrzycę zaczęli takie diety stosować.
Mimo że American Diabetes Association (ADA) od ponad 15 lat zaleca, aby proporcje makroskładników w pożywieniu i plany posiłków były oparte na indywidualnych preferencjach i potrzebach, w leczeniu cukrzycy wielu klinicystów wciąż poleca plany posiłków o małej zawartości tłuszczów. W propagowaniu utrzymywania stałego spożycia węglowodanów w praktyce klinicznej wykorzystywana jest popularna interwencja żywieniowa znana pod nazwą talerza cukrzycowego. W tym schemacie planowania posiłków wykorzystuje się od trzech do pięciu źródeł węglowodanów do wyboru na każdy posiłek – od jednego do trzech źródeł skrobi, jedną porcję mleka oraz jedną owoców – co daje łącznie 45-75 g węglowodanów, do czego dochodzi dodatkowe spożycie węglowodanów w postaci kilku filiżanek warzyw niezawierających skrobii. Zalecane przekąski zawierają typowo 15-30 g węglowodanów.
Takie podejście umożliwia odpowiednie zbilansowanie diety oraz zapewnia metodę planowania posiłków, która sprawdza się dobrze u niektórych osób, ale zawartość węglowodanów w takiej diecie może być zbyt duża dla niektórych chorych na cukrzycę, którzy próbują zoptymalizować kontrolę glikemii, a także dla tych, którzy wolą jeść mniej węglowodanów. Leczenie żywieniowe cukrzycy często sprawia trudności, zwłaszcza u osób, które mają odpowiednią motywację, aby dążyć do osiągnięcia zalecanej docelowej glikemii za pomocą samej diety oraz wysiłku fizycznego lub przynajmniej do zminimalizowania ilości leków potrzebnych do osiągnięcia tych celów leczenia.
Dodaj do ulubionych