Streszczenie
Leki obkurczające macicę odgrywają kluczową rolę w zmniejszeniu ryzyka krwotoku. Niejasne pozostaje znaczenie dwóch pozostałych składowych aktywnego postępowania: natychmiastowego zaciśnięcia pępowiny (definiowanego jako następujące w ciągu 20 sekund po urodzeniu się dziecka) i kontrolowanej trakcji za pępowinę.
Natychmiastowe zaciśnięcie pępowiny w odróżnieniu od odroczonego nie jest powszechnie akceptowanym elementem aktywnego postępowania w III okresie porodu. Ankieta dotycząca sposobu postępowania przeprowadzona w 1175 ośrodkach w 14 krajach europejskich wykazała, że 90% respondentów rutynowo profilaktycznie podaje leki obkurczające macicę, chociaż 2/3 z nich zaciska pępowinę natychmiast po urodzeniu płodu. Odnotowano różnice w wynikach w zależności od kraju: natychmiastowe zaciśnięcie pępowiny wykonywano w 77% ośrodków brytyjskich, w 15% ośrodków austriackich i w 17% ośrodków duńskich. International Federation of Obstetrics and Gynecology oraz Światowa Organizacja Zdrowia nie zalecają już natychmiastowego zaciśnięcia pępowiny jako składowej aktywnego prowadzenia III okresu porodu.
Opracowanie to omawia fizjologiczny proces zatrzymania krążenia w naczyniach pępowinowych po porodzie oraz zawiera przegląd piśmiennictwa oceniającego moment zaciśnięcia pępowiny po urodzeniu dziecka.
2. Fizjologia transfuzji łożyskowej
Przepływ krwi w tętnicach i żyłach pępowiny zazwyczaj ustaje w ciągu kilku minut po urodzeniu dziecka. Dodatkową ilość krwi dostarczaną noworodkowi w tym czasie określa się mianem transfuzji łożyskowej. Donoszony noworodek otrzymuje w ten sposób dodatkowe 80-100 ml krwi. Wskaźnik ilości krwi na kilogram masy ciała noworodka jest podobny jak u osoby dorosłej. Po urodzeniu ten wskaźnik wzrasta do 90 ml/kg masy ciała, jednak zostaje gwałtownie zredukowanyo 20-35%, jeśli pępowina zostanie natychmiast zaciśnięta. W ciągu kilku godzin w krążeniu noworodka utrzymuje się dodatkowa ilość krwi pochodzącej z transfuzji łożyskowej wraz z dużą objętością krwinek czerwonych. Masa czerwonokrwinkowa ulega szybkiemu rozpadowi, a noworodek magazynuje żelazo. Ograniczenie transfuzji łożyskowej w wyniku natychmiastowego zaciśnięcia pępowiny pozbawia noworodka 20-30 mg żelaza na kilogram masy ciała, co odpowiada jego trzymiesięcznemu zapotrzebowaniu. W wyniku natychmiastowego zaciśnięcia pępowiny u wcześniaków względna redukcja objętości krwi i masy czerwonokrwinkowej może być nawet większa niżu noworodków donoszonych, ponieważ więcej krwi z krążenia wewnątrzmacicznego pozostaje w łożysku. Dane na ten temat są jednak ograniczone. Fizjologia transfuzji łożyskowej u wcześniaków i dzieci chorych urodzonych w terminie, zwłaszcza ze śródporodową zamartwicą, jest słabiej poznana.
Nasza wiedza o transfuzji łożyskowej pochodzi głównie z badań obserwacyjnych przeprowadzonych pół wieku temu, które szacowały objętość transfuzji łożyskowej na 60-200 ml. Te badania były przeprowadzone przed upowszechnieniem stosowania oksytocyny i niewiele z nich dotyczyło cięć cesarskich i porodów przedwczesnych. Kluczowymi kwestiami transfuzji łożyskowej wydają się: stopień ucisku łożyska przez obkurczający się mięsień macicy, wysokie lub niskie ułożenie noworodka w stosunku do poziomu łożyska w tym okresie oraz czas, jaki upływa do chwili zaciśnięcia pępowiny. Czas zaczerpnięcia pierwszego oddechu przez noworodka nie wydaje się istotnym czynnikiem.
Dodaj do ulubionych