Streszczenie
Wprowadzenie
Hemostatyczny paradoks ciąży
Ciąża stanowi szczególnie złożone wyzwanie hemostatyczne. W prawidłowej ciąży konieczne jest unikanie krwawienia w trakcie implantacji, wewnątrznaczyniowego remodelowania przez cytotrofoblast tętnic spiralnych matki oraz w trakcie trzeciego okresu porodu. Wymagane jest też utrzymanie krążenia płynów w krążeniu maciczno-łożyskowym. Utrzymanie równowagi hemostatycznej w czasie ciąży wymaga zmian w miejscowym macicznym i układowym krzepnięciu, jak również utrzymania stężeń białek przeciw- i prozakrzepowych. Warstwa doczesnej w macicy odgrywa istotną rolę w zapobieganiu krwawieniu w trakcie implantacji, w tworzeniu się łożyska i w trzecim okresie porodu. Istotną rolę doczesnej potwierdza obecność zaburzeń hemostazy, które widuje się w trakcie krwotoków położniczych związanych z brakiem lub obecnością nieprawidłowej doczesnej (np. ciąża pozamaciczna lub łożysko wrośnięte). Czynnik doczesnowy może promować silne zmniejszenie stężenia fibrynogenu i rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe obserwowane w krwotoku doczesnowym (np. przedwczesne oddzielenie się łożyska).
W czasie ciąży stwierdza się zwiększoną krzepliwość, zmniejszoną aktywność antykoagulacyjną i zmniejszoną fibrynolizę. Prozakrzepowy potencjał ciąży jest nasilany przez zastój w krążeniu żylnym w kończynach dolnych związany z uciskiem żyły głównej dolnej oraz żył miednicy mniejszej przez powiększoną macicę, związaną z hormonami zwiększoną objętość krwi krążącej, insulinooporność oraz hiperlipidemię. Zatem nie dziwi nas, że zakrzepica żylna stanowi powikłanie 1 na 1600 urodzeń i jest główną przyczyną chorobowości matek w Stanach Zjednoczonych.
Istnieje silny związek między trombofiliami wrodzonymi a żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, co sprawia, że wykrywanie tych mutacji jest logicznym celem w strategiach prewencyjnych (tab. 1). Kontrowersyjne jest jednak, czy istnieje związek między trombofiliami wrodzonymi a zakrzepicą w naczyniach maciczno-łożyskowych prowadzącą do takich powikłań ciąży, jak poronienie, stan przedrzucawkowy, ograniczenie wzrostu płodu i przedwczesne oddzielenie się łożyska. Ten potencjalny związek spowodował zwiększenie częstości wykonywania badań przesiewowych w czasie ciąży w kierunku trombofilii, chociaż istnienie korzyści wynikających z leczenia nie zostało potwierdzone.