Odwracalne metody antykoncepcji: wpływ na przyszłą płodność

Poradnictwo antykoncepcyjne jest częstą i ważną składową opieki medycznej świadczonej przez ginekologów-położników. Chociaż wiele kobiet pragnie mieć dzieci, to zaplanowanie ciąży jest często istotne z przyczyn klinicznych, społecznych, ekonomicznych lub zawodowych. Z tych powodów poradnictwo powinno dotyczyć nie tylko kwestii skuteczności różnych metod zapobiegania ciąży, ale również powrotu płodności po odstawieniu danej metody. W celu ułatwienia planowania rodziny należy poinformować pacjentkę o wszelkich możliwych opóźnieniach powrotu płodności. Poniższy artykuł stanowi przegląd danych dotyczących powrotu płodności po zaprzestaniu stosowania odwracalnych metod zapobiegania ciąży (tabela).

Doustne tabletki antykoncepcyjne

Wyniki wielu badań nad doustną antykoncepcją (oral contraceptive pills, OCP) wykazują przejściowe opóźnienie powrotu płodności, ale żadne z nich nie wskazują na długotrwałe lub całkowite jej upośledzenie. Okres przejściowy może wynikać z krótkotrwałego zablokowania jajeczkowania wtórnie do zahamowania wydzielania gonadotropin przez estrogen i progestagen. Do jednego z pierwszych i największych badań przeprowadzonych w latach 1968-1974 przez Oxford-Family Planning Association (FPA) włączono ponad 17 000 kobiet stosujących doustną antykoncepcję (56%), krążki dopochwowe (25%) lub wkładkę wewnątrzmaciczną (intrauterine device, IUD; 19%). Jedno z pierwszych doniesień z tego badania, opublikowane w 1978 roku, wskazywało na znaczne, do 42 miesięcy u nieródek oraz do 30 miesięcy u wieloródek, opóźnienie w powrocie płodności po odstawieniu antykoncepcji doustnej. Czas powrotu płodności zdefiniowano jako czas upływający od odstawienia OCP do urodzenia dziecka. W późniejszym opracowaniu z 1986 roku podano, że 17,9% kobiet stosujących pigułkę i jedynie 11,5% stosujących inne metody antykoncepcji nie urodziło dzieci w ciągu 48 miesięcy po odstawieniu zabezpieczenia. Nie odnotowano związku między długością czasu stosowania antykoncepcji doustnej przed odstawieniem a upośledzeniem płodności.