Streszczenie
Opisano postępowanie w czasie ciąży i przed porodem, ze szczególnym uwzględnieniem wyczekiwania, planowania i momentu operacji, jak również zaawansowanych technik i metod interwencji dostępnych w leczeniu łożyska przyrośniętego. Te wytyczne nie odnoszą się do problemu podejrzenia nieprawidłowej lokalizacji łożyska przed osiągnięciem przez płód zdolności do samodzielnego życia.
2. Podstawy i wprowadzenie
2.1. Łożysko przodujące i łożysko przodujące przyrośnięte
Chorobowość i śmiertelność matki i dziecka związane z łożyskiem przodującym i łożyskiem przodującym przyrośniętym są istotne i stanowią duże obciążenie dla systemu ochrony zdrowia. Wraz ze zwiększeniem się częstości wykonywania cięć cesarskich, łącznie ze wzrastającym wiekiem matek, liczba przypadków łożyska przodującego i związanych z nim powikłań, w tym łożyska przodującego przyrośniętego, nadal będzie się zwiększała, nadszedł zatem czas na uaktualnienie wytycznych dotyczących tego problemu. Ponadto naczynia przodujące, chociaż występują rzadko, są związane z dużą chorobowością i śmiertelnością okołoporodową, dlatego problematyka ta została po raz pierwszy ujęta w wytycznych.
Łożysko przodujące rozpoznaje się wtedy, gdy jest umiejscowione całkowicie lub częściowo nad dolnym odcinkiem macicy. Klasyfikuje się je na podstawie obrazu ultrasonograficznego oraz znaczenia klinicznego: jeśli łożysko znajduje się nad ujściem wewnętrznym, określane jest jako centralnie przodujące, jeśli jego dolny brzeg znajduje się w dolnym odcinku macicy, ale nie pokrywa ujścia wewnętrznego, rozpoznaje się łożysko brzeżnie przodujące.
Pojęcie łożysko nieprawidłowo umocowane obejmuje łożysko przyrośnięte, wrośnięte i przerośnięte w zależności od tego, jak wrasta w warstwę podstawną, a następnie w mięsień macicy, ale dla uproszczenia opisu w tych wytycznych termin przyrośnięte będzie stosowany jako ogólny określający ten stan.
2.2. Naczynia przodujące
Naczynie przodujące opisuje naczynia płodowe biegnące w błonach płodowych nad ujściem wewnętrznym poniżej części przodującej płodu, które nie są chronione przez tkankę łożyska ani pępowinę. Może to być zjawisko wtórne do błoniastego przyczepu pępowiny w łożysku pojedynczym lub dwupłatowym (typ 1 naczynia przodującego) lub naczyń płodowych biegnących między płatami łożyska, z jednym lub kilkoma płatami dodatkowymi (typ 2 naczynia przodującego). Naczynia przodujące występują raz na 2000-6000 ciąż, ale możliwe, że częstość ta w piśmiennictwie jest niedoszacowana. W przeciwieństwie do łożyska przodującego naczynia przodujące nie są związane z ryzykiem dla matki, ale wiążą się z istotnym ryzykiem dla płodu. Po pęknięciu błon płodowych, samoistnym lub wynikającym z ich przebicia, niechronione naczynia płodowe narażone są na przerwanie z następowym skrwawieniem się płodu. Dlatego często objawem naczynia przodującego jest krwawienie z dróg rodnych świeżą krwią pojawiające się w momencie pęknięcia błon płodowych oraz zaburzenia w tętnie płodu, takie jak deceleracje, bradykardia, zapis sinusoidalny lub wręcz obumarcie płodu.