Seksualność nastolatków i zapobieganie ciąży

Zdrowe zachowania seksualne dają zarówno poczucie komfortu i przyjemności płynącej z własnego ciała, jak i możliwość wyrażania i czerpania przyjemności z miłości i intymności przez całe życie. Dorastanie jest krytycznym okresem w rozwoju seksualnym, a zachowania towarzyszące temu etapowi rozwoju często rzutują na późniejsze życie, zachorowalność, śmiertelność oraz jakość życia. Ten artykuł stanowi przegląd aktualnego sposobu postrzegania zdrowia seksualnego nastolatków i ich potrzeb w tej sferze, z uwzględnieniem dostępu młodzieży do przyjaznej i poufnej opieki medycznej i antykoncepcji.

Definiowanie seksualności w kontekście dojrzewania

Seksualność człowieka jest złożonym zagadnieniem, na które składają się anatomia, fizjologia, psychologia, socjologia oraz relacje międzyludzkie. Największym wyzwaniem okresu dojrzewania jest jednoczesny rozwój we wszystkich tych obszarach oraz osiągnięcie stabilnej tożsamości płciowej i orientacji seksualnej w kontekście pozostałych wymogów dojrzewania.
Zrozumienie szczególnych definicji odnoszących się do seksualności może pomóc personelowi medycznemu w odnalezieniu właściwego sposobu poradnictwa w tej delikatnej materii. Podstawowe definicje:

• Płeć anatomiczna jest dwurodzajowym ustaleniem płci na podstawie typu narządów płciowych określonego w okresie niemowlęctwa, stanowiąc podstawę dla społecznie zdefiniowanej charakterystyki płci, zgodnie z którą dziecko będzie postrzegane.

• Płeć lub tożsamość płciowa są pojęciami bardziej osobistymii kulturowymi, które odnoszą się do poczucia bycia mężczyzną, kobietą lub gdzieś pomiędzy. Tożsamość płciowa zazwyczaj ugruntowuje się w okresie wczesnego dzieciństwa i może być nieco bardziej płynnym pojęciem niż dwurodzajowy podział mężczyzna-kobieta.

• Rola płciowa opisuje sposób uzewnętrzniania swojej tożsamości płciowej przez każdą osobę oraz sposób, w jaki płeć może być przedstawiana w społeczeństwie.

• Orientacja seksualna, również kształtująca się w okresie dzieciństwa i dojrzewania, jest modelem emocjonalnego i fizycznego pociągu i podniecenia, który może ustalić się jako heteroseksualny lub homoseksualny, ale również zatrzymać się gdzieś pośrodku.

• Zachowania seksualne to szereg zauważalnych zachowań wobec innych osób (np. całowanie, pieszczoty, penetracja palcami, seks oralny i penetracja pochwowa lub analna) lub samego siebie (masturbacja).

Zachowanie seksualne samo w sobie nie przesądza o tożsamości płciowej lub orientacji seksualnej młodocianych. Płeć i seksualność w wieku dojrzewania mogą być zmienne, z przyzwoleniem na eksperymentowanie. Normy dotyczące płci i seksualności ustalane przez rodziców, rówieśników, media oraz społeczeństwo mogą wpłynąć na postrzeganie siebie i system wartości młodego człowieka. Pociąg do tej samej płci oraz kontakt z nią mogą wywoływać ciekawość normalną u młodzieży. W procesie ujawniania się tożsamości płciowej młodociani mogą znaleźć się w konflikcie z rodziną, rówieśnikami oraz społeczeństwem. Wyjątkowo istotna staje się umiejętność identyfikacji potencjalnych trudności oraz sposobów radzenia sobie z nimi w przypadku młodzieży transpłciowej lub homoseksualnej.