Streszczenie

Porażenie mózgowe to szereg zaburzeń wywoływanych nienasilającym się po porodzie uszkodzeniem lub dysfunkcją rozwijającego się mózgu płodu lub noworodka. Cechą charakterystyczną porażenia mózgowego jest nieprawidłowa kontrola ruchu i postawy, która powoduje ograniczenie aktywności. Porażenie mózgowe jest główną przyczyną przewlekłej niesprawności u dzieci i dotyczy ponad 200 000 amerykańskich dzieci w wieku 3-13 lat.
Głównym czynnikiem ryzyka porażenia mózgowego jest wcześniactwo, czyli poród przedwczesny. Wśród noworodków urodzonych na granicy zdolności do samodzielnego życia ryzyko porażenia mózgowego jest 70 razy większe niż u noworodków urodzonych w terminie. W rzeczywistości prawie połowa dzieci z porażeniem mózgowym urodziła się przedwcześnie.
Karin Nelson, MD i Judith Grether, MD jako pierwsze opisały, że siarczan magnezu (MgSO4) podany matkom w trakcie porodu przedwczesnego chroni ich dzieci przed porażeniem mózgowym. Na podstawie badania kontrolowanego autorki stwierdziły, że dzieci z porażeniem mózgowym znacznie rzadziej otrzymywały siarczan magnezu niż dzieci bez tego zaburzenia (iloraz szans [OR]0,14, 95% przedział ufności [PU] 0,05-0,51). Ten związek z działaniem ochronnym był silny i pozostał istotny statystycznie nawet po uwzględnieniu licznych czynników zakłócających. Ponadto, z naukowego punktu widzenia, istnienie związku było przekonujące, ponieważ magnez zmniejsza niestabilność naczyń, uszkodzenia związane z niedotlenieniem oraz chroni przed uszkadzającym działaniem cytokin i aminokwasów – wszystkie stanowią zagrożenie dla podatnego mózgu noworodka urodzonego przedwcześnie.
Ekscytujące wyniki Nelson i wsp. były bodźcem do rozpoczęcia trzech dużych randomizowanych badań kontrolowanych placebo dotyczących podawania MgSO4 przed porodem w celu neuroprotekcji płodu. Badania te zostały zakończone, a ich wyniki opublikowane. Indywidualne i zbiorcze wyniki tych badań potwierdzają sens stosowania MgSO4 w celu zmniejszenia ryzyka porażenia mózgowego u noworodków urodzonych we wczesnym wieku ciążowym.
W pierwszym badaniu Crowther i wsp. oceniono 1062 kobiety z zagrażającym porodem przedwczesnym poniżej 30 tygodnia ciąży. Kobiety zostały przydzielone do grupy leczonej siarczanem magnezu i otrzymały lek w dawce 4 g w bolusie podanym dożylnie w ciągu 20 minut, a następnie wlew podtrzymujący 1 g/h do 24 godzin. Ryzyko wystąpienia umiarkowanego lub ciężkiego porażenia mózgowego, określanego jako brak zdolności chodzenia bez pomocy w wieku dwóch lat, było znacznie mniejsze wśród dzieci z grupy MgSO4 (3,4 vs 6,6%, ryzyko względne [RR] 0,51; 95% PU 0,29-0,91, p=0,02). Dodatkowo martwe urodzenia i zgony przed 2 rokiem życia występowały rzadziej wśród dzieci kobiet losowo przydzielonych do grupy otrzymującej siarczan magnezu (13,8 vs 17,1%, RR 0,83; 95% PU 0,64-1,09), chociaż, jak wynika z wartości 95% PU, różnica ta nie była istotna statystycznie.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (200 KB)