Streszczenie

W kilku przełomowych randomizowanych próbach klinicznych, a także w wielu dodatkowych badaniach, w których oceniano bezpieczeństwo i skuteczność tego leczenia, zgodnie wykazano, że CRT poprawia LVEF, jakość życia i sprawność czynnościową pacjentów z LVEF poniżej 35% oraz wydłużonym czasem trwania zespołu QRS (średni zakres 155-209 ms). Ponadto w przeglądzie systematycznym opublikowanym w 2007 r. obliczono, że u takich pacjentów CRT zmniejsza częstość hospitalizacji o 37%, a umieralność ogólną o 22%. Pomimo zgodnie obserwowanych istotnych korzyści z CRT co najmniej 30% chorych, u których zastosowano ten rodzaj leczenia zgodnie z wyżej wspomnianymi kryteriami, nie odnosi jednak korzyści z jego zastosowania. Co więcej, u wielu pacjentów poprawa kliniczna (np. zwiększenie wydolności fizycznej lub poprawa jakości życia) następowała bez poprawy czynności skurczowej lewej komory. Z kolei u niektórych pacjentów stwierdzano znaczną odwrotną przebudowę komory w ocenie echokardiograficznej, ale nie wiązało się to z poprawą sprawności. Obserwacje te doprowadziły do podjęcia badań w dwóch powiązanych ze sobą dziedzinach:

  • oceny alternatywnych sposobów wykrywania dyssynchronii mechanicznej (różnic momentu skurczu między różnymi obszarami komory) poza samym opóźnieniem aktywacji elektrycznej, które objawia się wydłużeniem czasu trwania zespołu QRS
  • doboru osób, u których można przewidzieć korzyści z CRT.

Dowiedziono, że cechy mechanicznej dyssynchronii są niezależnym wskaźnikiem predykcyjnym incydentów klinicznych i gorszej przeżywalności pacjentów z niewydolnością serca, lepiej korelującym z długoterminowymi korzyściami z CRT niż czas trwania zespołu QRS. W związku z tym do wykrywania mechanicznej dyssynchronii u pacjentów z niewydolnością serca zaczęto wykorzystywać wiele technik nieinwazyjnych, a na podstawie uzyskanych wyników wydaje się, że dyssynchronia jest niezwykle częsta we wszystkich postaciach niewydolności serca. Obserwacje niniejsze nie zaowocowały jednak rozszerzeniem wskazań do stosowania CRT lub zwiększeniem częstości odpowiedzi na to leczenie. Na przykład w randomizowanym, kontrolowanym badaniu RethinQ (Cardiac Resynchronization Therapy in Patients with Heart Failure and Narrow QRS; numer badania w rejestrze Clinical Trial.gov: NCT00132977) oceniano rolę CRT u pacjentów z niewydolnością serca i dyssynchronią mechaniczną oraz wąskimi zespołami QRS. Po 6 miesiącach nie stwierdzono korzystnego wpływu CRT na główny punkt końcowy, maksymalne zużycie tlenu ani na występowanie incydentów niewydolności serca. Również obserwacyjne badanie PROSPECT (Predictors of Response to Cardiac Resynchronization Therapy; NCT00253357), które zaprojektowano w celu określenia parametrów echokardiograficznych pozwalających przewidywać odpowiedź na CRT, wykazało małą wartość predykcyjną różnych wskaźników mechanicznej dyssynchronii.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (300 KB)