Chory z niewydolnością serca i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc – trudności diagnostyczne i terapeutyczne

Obie choroby występują coraz częściej i są dużym wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia. POChP jest jedną z najczęstszych przyczyn konsultacji u lekarza pierwszego kontaktu i często współistnieje z NS. U chorych z NS współwystępowanie POChP stwierdza się w 10-30% przypadków. Ocenia się, że liczba konsultacji medycznych u pacjentów, u których współwystępują NS i POChP, jest większa niż u pacjentów z tylko jedną z tych chorób. World Bank i WHO przewidują, że w 2020 roku POChP będzie trzecią przyczyną zgonów. Liczba pacjentów hospitalizowanych z powodu NS w Stanach Zjednoczonych w ostatnich 25 latach zwiększyła się natomiast aż o 171%.
Współwystępowanie obu chorób, z uwagi na podobieństwo podstawowych objawów, utrudnia postawienie odpowiedniej diagnozy i wdrożenie prawidłowej terapii. Występowanie POChP może komplikować procesy diagnostyczny i terapeutyczny NS. Ponadto wiadomo, że u chorych z ciężką NS mogą występować nieprawidłowości oddechowe o typie restrykcji lub obturacji oraz osłabienie mięśni wdechowych, co przyczynia się do nasilenia u tych pacjentów duszności.
Niewydolność serca staje się jednym z największych wyzwań kardiologii. Związane jest to między innymi ze starzeniem się populacji krajów rozwiniętych, ponieważ częstość NS wzrasta z wiekiem. Według obecnych szacunków w 2050 roku ponad 40% mieszkańców Europy Zachodniej będzie miało powyżej 60 lat. Problem ten dotyczy także Polski, gdzie w połowie XXI wieku ludzie w tym wieku będą stanowić ponad 35% populacji. Naturalny rozwój i przebieg NS w ostatnich latach uległy zmianie, co związane jest ze zmianą epidemiologii chorób serca (np. mniejsza częstość występowania nabytych wad zastawkowych, lepsza kontrola nadciśnienia tętniczego, leczenie zawału serca metodami kardiologii inwazyjnej) i ogromnym postępem w leczeniu samej NS (nowe grupy leków o udowodnionym w randomizowanych badaniach korzystnym wpływie na śmiertelność, leczenie inwazyjne). Nieuchronnie jednak każdy pacjent z obciążającym długotrwałym wywiadem kardiologicznym, jeśli będzie żył wystarczająco długo, rozwinie objawy niewydolności serca mimo stosowania nawet najlepszych leków o udowodnionej skuteczności. Definiowanie NS i POChP przez lata się zmieniło. NS stanowi zespół kliniczny, obejmujący objawy zauważalne przez pacjenta (duszność w spoczynku lub podczas wysiłku, męczliwość, znużenie, obrzęk wokół kostek), odchylenia w badaniu przedmiotowym (tachykardia, tachypnoe, trzeszczenia nad polami płucnymi, wysięk w opłucnej, podwyższone ciśnienie w żyłach szyjnych, obrzęki obwodowe, hepatomegalia) oraz obiektywny wykładnik strukturalnej lub czynnościowej dysfunkcji serca w spoczynku (kardiomegalia, trzeci ton serca, szmer nad sercem, nieprawidłowości w badaniu echokardiograficznym, podwyższone stężenie peptydów natriuretycznych).