Doniesienia ostatniego miesiąca

stent, DES]). Mimo to optymalny czas stosowania DAPT uwzględniający korzyści leczenia i ryzyko powikłań krwotocznych nie jest jednoznacznie określony.

Na łamach Circulation przedstawiono wyniki wieloośrodkowego badania randomizowanego PRODIGY (PROlonging Dual antiplatelet treatment after Grading stent-induced Intimal hyperplasia studY) porównującego 6- i 24-miesięczne stosowanie DAPT po implantacji stentów wieńcowych.

2013 chorych (około 25% ze stabilną chorobą wieńcową i blisko 75% z ostrym zespołem wieńcowym) przydzielono losowo do leczenia z użyciem stentów metalowych (bare metal stent, BMS) (n=505) oraz stentów uwalniających: ewerolimus (n=501), paklitaksel (n=505) lub zotarolimus (n=502). Po 30 dniach 1970 pacjentów (43 chorych zmarło lub wycofało zgodę na udział w badaniu) przydzielono losowo w stosunku 1:1 w każdej z grup stentów do stosowania DAPT przez łącznie 6 (n=983) lub 24 miesięcy (n=987). Charakterystyka kliniczna, demograficzna i angiograficzna oraz farmakoterapia inna niż przeciwpłytkowa nie różniła się w badanych grupach. Częstość wystąpienia pierwszorzędowego złożonego punktu końcowego (zgon, zawał mięśnia sercowego, incydent naczyniowo-mózgowy) w obserwacji dwuletniej nie różniła się między grupami skróconego (10,0%) i 24-miesięcznego stosowania DAPT (10,1%, iloraz zagrożeń [HR], 0,98, 95% przedział ufności [PU] 0,74-1,29, p=0,91). Nie zaobserwowano również różnicy w występowaniu zakrzepicy w stencie (0,7% dla leczenia 6-miesięcznego vs 0,8% w grupie 24-miesięcznego DAPT, HR 0,88, 95% PU 0,32-2,42, p=0,80). W dwuletniej obserwacji przedłużone stosowanie DAPT wiązało się jednak z dwukrotnie większym (7,4%) ryzykiem istotnych i poważnych krwawień (krwawienia typu 5, 3 lub 2 według klasyfikacji BARC [Bleeding Academic Research Consortium]) w porównaniu z 6-miesięcznym schematem DAPT (3,5%, HR 2,17, 95% PU 1,44-3,22, p=0,00018).

We wnioskach autorzy stwierdzają, że po implantacji stentów wieńcowych 24-miesięczne podwójne leczenie przeciwpłytkowe nie jest skuteczniejsze w zmniejszaniu ryzyka zgonu, zawału i incydentów naczyniowo-mózgowych od leczenia 6-miesięcznego. Przedłużone stosowanie podwójnego leczenia przeciwpłytkowego związane jest natomiast z większym ryzykiem powikłań krwotocznych.

Circulation 2012; 125: 2015-2026

Infekcyjne zapalenie wsierdzia – wczesne leczenie operacyjne vs leczenie oparte na wytycznych

Głównymi wskazaniami do operacji w przebiegu infekcyjnego zapalenia wsierdzia (IZW) są: wystąpienie niewydolności serca, niedające się opanować zakażenie i zapobieganie powikłaniom zatorowym. Zdarzenia zatorowe występują w 20-50% przypadków IZW i stanowią drugą najczęstszą przyczynę zgonów w tej populacji chorych. Ryzyko zatorów zależy od wielkości i ruchomości wegetacji i jest największe w pierwszych 2 tygodniach antybiotykoterapii. W zapobieganiu zatorom obwodowym operacja jest wskazana w IZW zastawki aortalnej lub mitralnej z dużymi wegetacjami (>10 mm) u chorego po przebytym co najmniej jednym zdarzeniu zatorowym (klasa zaleceń I, poziom dowodów B) lub w przypadku bardzo dużych, izolowanych wegetacji >15 mm (IIb/C). Wytyczne amerykańskie zalecają operację w przypadku nawracającej zatorowości i utrzymujących się wegetacji.

Na łamach New England Journal of Medicine opublikowano wyniki randomizowanego badania EASE (Early Surgery versus Conventional Treatment in Infective Endocarditis), porównującego wyniki wczesnego leczenia operacyjnego i leczenia tradycyjnego opartego na wytycznych u chorych z lewostronnym IZW z zajęciem zastawki aortalnej lub mitralnej i wielkością wegetacji >10 mm. W badaniu nie uczestniczyli chorzy z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością serca, ropniem okołozastawkowym, IZW o etiologii grzybiczej i IZW zastawki sztucznej. Chorych przydzielono do grupy wczesnego (<48 godzin od randomizacji) leczenia operacyjnego (n=37) lub postępowania zgodnego z wytycznymi (n=39). Charakterystyka kliniczna oraz stosowana antybiotykoterapia była porównywalna w badanych grupach. Mediana wielkości wegetacji wynosiła 12 mm. Operację przeprowadzono u wszystkich chorych z grupy wczesnego leczenia inwazyjnego (średni czas do operacji wynosił 24 godziny) i 30 (77%) chorych leczonych tradycyjnie z uwagi na wystąpienie powikłań (8 chorych leczonych w trybie pilnym i 22 w trybie planowym ponad 2 tygodnie od randomizacji). Pierwszorzędowy złożony punkt końcowy (zgon lub zdarzenie zatorowe w ciągu 6 tygodni) wystąpił u 1 chorego (3%) z grupy wczesnej interwencji w porównaniu z 9 chorymi (23%) z grupy leczonej tradycyjnie (iloraz zagrożeń [HR] 0,10, 95% przedział ufności [PU] 0,01-0,82, p=0,03). Różnica w występowaniu złożonego punktu końcowego zależała od mniejszej częstości powikłań zatorowych w grupie wczesnej interwencji (0) w porównaniu z 8 (21%) wśród chorych leczonych tradycyjnie (p=0,005).

Wyniki badania wskazują na korzyści z wczesnej interwencji chirurgicznej u chorych z dużymi wegetacjami w przebiegu lewostronnego IZW pod postacią zmniejszenia częstości występowania powikłań zatorowych.

N Engl J Med 2012; 366: 2466-73

Pierwsze przezskórne wszczepienie zastawki mitralnej u człowieka

Przezskórna implantacja zastawki aortalnej (transcatheter aortic valve implantation, TAVI) stała się alternatywą chirurgicznego leczenia ciężkiego zwężenia zastawki aortalnej u wybranych chorych wysokiego ryzyka operacyjnego. Dotychczasowe techniki przezskórnego leczenia niedomykalności mitralnej skupiały się na naprawie aparatu mitralnego (m.in. MitraClip) i wiązały się ze zmniejszeniem niedomykalności, pozostawiając często rezydualną falę zwrotną.

12 czerwca 2012 r. przeprowadzono pierwszy skuteczny zabieg przezskórnego wszczepienia zastawki mitralnej (transcatheter mitral valve implantation, TMVI) u 86-letniego chorego z ciężką jej niedomykalnością. Zabieg wykonano w Ośrodku Chorób Serca Szpitala Uniwersyteckiego Rigshospitalet w Kopenhadze w zespole: 2 kardiologów interwencyjnych (Lars Søndergaard i Olaf Franzen), kardiochirurga (Susanne Holme), anestezjologa (Peter Bo Hansen) i echokardiografisty (Nikolaj Ihlemann). Celem implantacji zastawki było nie tylko zmniejszenie, lecz całkowita eliminacja niedomykalności. TMVI wykonano z dostępu od żyły udowej przez przegrodę międzyprzedsionkową. Zastawka wstępnie jest wprowadzana od strony komorowej pierścienia mitralnego, następnie, po potwierdzeniu jej prawidłowego położenia, pełne rozprężenie zastawki umożliwia jej stałe umocowanie w mechanizmie zatrzaskowym po obu stronach pierścienia. TMVI jest techniką oszczędzającą aparat podzastawkowy.

Wszczepienie zastawki mitralnej drogą przezskórną jest istotnym postępem w minimalnie inwazyjnym leczeniu wad zastawkowych. Producent zastawki zastrzega jednak, że technika TMVI jest na wczesnym etapie rozwoju i do tej pory nie jest dostępna dla badań klinicznych na terenie Stanów Zjednoczonych.

CardiAQ Valve Technologies. First-in-human nonsurgical percutaneous implantation of a bioprosthetic mitral heart valve [oświadczenie prasowe]14.06.2012

Bezpieczeństwo nikotynowej terapii zastępczej po ostrym zespole wieńcowym

Dotychczas przeprowadzone badania wykazały bezpieczeństwo stosowania nikotynowej terapii zastępczej (NTZ) u osób bez udokumentowanej choroby wieńcowej oraz u chorych ze stabilną chorobą wieńcową. Nieznane jest jednak bezpieczeństwo stosowania NTZ u pacjentów bezpośrednio po ostrym zespole wieńcowym (OZW).

W American Journal of Cardiology przedstawiono wyniki retrospektywnego badania oceniającego rokowanie chorych z OZW uzależnionych od wyrobów tytoniowych, którym przepisano NTZ przy wypisie ze szpitala. Analizą objęto 184 chorych (27,7%) z grupy, której zalecono stosowanie NTZ, oraz 479 chorych (72,2%), którym nie przepisano NTZ. Wyjściowa charakterystyka kliniczna i demograficzna badanych grup była porównywalna. W grupie NTZ częściej wykonywano przezskórną interwencję wieńcową (79 vs 64%) oraz rzadziej pomostowanie aortalno-wieńcowe (3 vs 14%) w porównaniu z grupą bez NTZ. W analizie wieloczynnikowej, skorygowanej względem m.in. strategii rewaskularyzacji, częstość występowania złożonego punktu końcowego w obserwacji rocznej (zgon, zawał mięśnia sercowego, ponowna rewaskularyzacja lub hospitalizacja z powodu choroby serca) nie różniła się między grupą NTZ (29%) a grupą bez NTZ (31%) (iloraz szans [OR] 0,89, 95% przedział ufności [PU] 0,61-1,30, p=0,54). Nie wykazano również różnicy w występowaniu poszczególnych składowych złożonego punktu końcowego między grupami.

Wyniki badania sugerują bezpieczeństwo stosowania NTZ bezpośrednio po OZW. W celu weryfikacji wyników retrospektywnej analizy wskazane jest przeprowadzenie badania randomizowanego.

Am J Cardiol 2012; 110: 968-970

Rokowanie chorych z poważnymi komorowymi zaburzeniami rytmu w przebiegu OZW bez uniesienia ST

Groźne komorowe zaburzenia rytmu występują u 5-10% chorych z zawałem mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST. Analiza opublikowana w Circulation dotyczyła częstości występowania i rokowania po wystąpieniu utrwalonego częstoskurczu komorowego lub migotania komór (ventricular tachycardia [VT]/ventricular fibrillation [VF]) w przebiegu ostrego zespołu wieńcowego bez uniesienia odcinka ST (Non-ST-Segment Elevation Acute Coronary Syndrome, NSTE ACS).

W analizie uwzględniono dane 9211 pacjentów z badania EARLY ACS (Early Glycoprotein IIb/IIIa Inhibition in NSTE ACS). VT/VF wystąpiły u 141 (1,5%) badanych. Mediana do wystąpienia VT/VF wynosiła 5 dni. VT/VF wystąpiły u 55 (0,6%) chorych <48 godzin od zawału i u 86 pacjentów (0,9%) >48 godzin od incydentu. Frakcja wyrzutowa lewej komory była częściej obniżona <30% u chorych z VT/VF (22,4%) niż u chorych bez komorowych zaburzeń rytmu (4,7%), jednak u 40% chorych z VT/VF wynosiła >50%. Ryzyko zgonu w okresie od 48 godzin do 30 dni od zawału było większe w grupie chorych, u których do rozwoju VT/VF doszło przed upływem 48 godzin od incydentu (13%) w porównaniu z chorymi bez zaburzeń rytmu (2,2%) (skorygowany iloraz szans [OR] 6,73, 95% przedział ufności [PU] 2,68-16,90, p <0,0001). W porównaniu z chorymi bez VT/VF pacjenci, u których do rozwoju VT/VF doszło po upływie 48 godzin, cechowali się większym ryzykiem zgonu w obserwacji rocznej (iloraz zagrożeń [HR] 20,70, 95% PU 15,39-27,85, p <0,0001) niż chorzy z VT/VF, które wystąpiły przez upływem 48 godzin (HR 7,45, 95% PU 4,60-12,00, p=0,0003 dla różnicy). Zwiększone ryzyko zgonu utrzymywało się po skorygowaniu o strategię rewaskularyzacji i frakcję wyrzutową lewej komory.

We wnioskach autorzy podkreślają, że VT/VF nie jest częstym powikłaniem NSTE ACS, jednak groźne komorowe zaburzenia rytmu (zarówno wczesne, czyli do rozwoju których dochodzi przed upływem 48 godzin od zawału, jak i późne [>48 godzin]) poważnie obciążają rokowanie odległe. Dane pochodzące z badania wskazują również na konieczność dłuższego niż 48 godzin monitorowania chorych z NSTE ACS.

Circulation 2012; 126: 41-49

Rokowanie w krwawieniach śródczaszkowych u chorych leczonych przeciwkrzepliwie

W lipcowym numerze Stroke opublikowano interesującą pracę z pogranicza kardiologii i neurologii. Autorzy postanowili ocenić wyniki leczenia koncentratem zespołu protrombiny (prothrombin complex concentrate, PCC) pacjentów z krwawieniem śródczaszkowym w przebiegu leczenia przeciwkrzepliwego doustnymi antykoagulantami. Stosowanie PCC w przebiegu krwawień śródczaszkowych zostało uwzględnione w amerykańskich wytycznych dotyczących leczenia udarów krwotocznych mózgu u pacjentów leczonych przeciwkrzepliwie. Zespół protrombiny nie tylko szybciej przywraca hemostazę, ale również pozwala uniknąć infuzji znacznej objętości płynów, co ma miejsce w przypadku przetaczania osocza.

Do prospektywnego wieloośrodkowego rejestru, przeprowadzonego w latach 2008-2010 w Kanadzie, włączono dane 141 pacjentów przewlekle leczonych przeciwkrzepliwie warfaryną, którzy w przebiegu krwawienia śródczaszkowego otrzymali terapię PCC. Najczęstszym rozpoznaniem było krwawienie śródmózgowe (46,85%), krwawienie podtwardówkowe (41,8%), rzadziej krwawienie podpajęczynówkowe (10,6%) i jeden przypadek izolowanego krwawienia nadtwardówkowego. Większość badanych otrzymywała warfarynę z powodu migotania przedsionków.

Mediana wieku badanych wynosiła 78 lat, 59,6% stanowili mężczyźni, mediana punktacji w skali Glasgow Coma Scale wynosiła 14 punktów. Mediana wskaźnika INR przed leczeniem wynosiła 2,6, a mediana objętości krwiaka śródmózgowego 15,8 ml. Po podaniu PCC mediana wskaźnika INR spadła do 1,4, przy czym u 79,5% obserwowano natychmiastową korekcję wskaźnika, definiowaną jako spadek jego wartości do <1,5 już w ciągu godziny od podania leku. Śmiertelność wśród chorych z krwawieniem śródmózgowym sięgała 42,3% z medianą punktacji w zmodyfikowanej skali Rankina równą 5. Istotne powiększenie krwiaka (wzrost o ≥6 ml lub >33%) obserwowano u 45,55% chorych. W 30-dniowej obserwacji w badanej populacji wystąpiły 3 potwierdzone powikłania zakrzepowe, wszystkie do 7 dni od leczenia PCC.

Wyniki powyższej pracy potwierdzają skuteczność PCC w szybkiej normalizacji wskaźnika INR, jednak śmiertelność w krwawieniu śródczaszkowym wciąż pozostaje duża. Prawdopodobnie poprawa wskaźnika INR nie przekłada się bezpośrednio na wyniki leczenia krwawień śródczaszkowych.

Stroke 2012; 43: 1812-1817

Miejsce nienasyconych kwasów omega-3 w zapobieganiu chorobom układu krążenia

Suplementacja nienasyconych kwasów omega-3 w ramach prewencji chorób układu krążenia wciąż jest przedmiotem dyskusji. W ostatnich badaniach nie wykazano korzyści z suplementacji kwasów w prewencji wtórnej zdarzeń sercowo-naczyniowych. Pojawiły się jednak sugestie ekspertów, że być może niepowodzenie jest pozorne i wynika z powszechnego stosowania statyn. W związku z tym autorzy pracy opublikowanej w European Heart Journal postanowili ponownie przeanalizować wyniki badania Alpha Omega Trial z uwzględnieniem danych na temat leczenia statynami. W badaniu Alpha Omega Trial oceniano wpływ suplementacji kwasu eikozapentaenowego z kwasem dokozaheksaenowym oraz kwasu α-linolenowego lub wszystkich jednocześnie na częstość występowania incydentów sercowo-naczyniowych wśród pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego w porównaniu z grupą kontrolną.

Wśród uczestników badania wyodrębniono chorych leczonych przewlekle statynami, tj. przyjmujących lek przez całe badanie (n=3740) (średni czas obserwacji wynosił 41 miesięcy) oraz chorych nieleczonych statynami, tj. w ogóle nieprzyjmujących leku w czasie badania (n=413). Poważny incydent sercowo-naczyniowy wystąpił u 495 (13%) chorych leczonych statyną oraz u 62 (15%) nieleczonych hipolipemizująco. W grupie otrzymującej statyny suplementacja kwasów nienasyconych omega-3 nie zmniejszyła częstości występowania zdarzeń (skorygowany iloraz ryzyka [HR] 1,02, 95% przedział ufności [PU] 0,80-1,31, p=0,88). Wśród chorych nieleczonych hipolipemizująco i przyjmujących suplementację złożoną z wszystkich trzech kwasów obserwowano natomiast graniczne statystycznie zmniejszenie częstości zdarzeń sercowo-naczyniowych w porównaniu z grupą placebo (9 vs 15% dla placebo, skorygowany HR 0,46, 95% PU 0,21-1,01l, p=0,051).

Zdaniem autorów badania korzyści z suplementacji kwasów nienasyconych omega-3 mogą odnieść pacjenci po przebytym zawale mięśnia sercowego, którzy z pewnych powodów nie przyjmują statyn. Powyższe badanie sugeruje, że terapia statynami modyfikuje działanie kwasów nienasyconych omega-3 na układ krążenia.

Eur Heart J 2012; 33: 1582-1588

Progresja grubości cIMT a ryzyko sercowo-naczyniowe

W czerwcowym numerze renomowanego czasopisma Lancet przedstawiono metaanalizę oceniającą związek zmian grubości kompleksu błony wewnętrznej i środkowej tętnicy szyjnej (carotid intima-media, cIMT) z ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Do metaanalizy włączono 16 obserwacyjnych badań populacyjnych, w których co najmniej dwukrotnie oceniano grubość cIMT. Łącznie uwzględniono dane 36 984 pacjentów, których średni okres obserwacji wynosił 7 lat. W tym czasie doszło do 1519 zawałów mięśnia sercowego, 1339 udarów i wystąpiło 2028 złożonych punktów końcowych (zawał, udar mózgu, zgon z przyczyn naczyniowych). Roczną progresję oceniono na podstawie wyników dwóch sąsiednich wizyt (średni odstęp między wizytami wynosił 4 lata).

W analizie skorygowanej o ryzyko związane z wiekiem, płcią i średnią grubością cIMT średnia progresja grubości cITM nie wiązała się z większym ryzykiem wystąpienia złożonego punktu końcowego (ryzyko względne [HR] 0,97, 95% przedział ufności [PU] 0,94-1,00). Wyniki były podobne, gdy analizę dodatkowo skorygowano o klasyczne czynniki ryzyka chorób układu krążenia (nadciśnienie tętnicze, leczenie hipotensyjne, hipercholesterolemię, leczenie hipolipemizujące, nikotynizm, cukrzycę) (HR 0,98, 95% PU 0,95-1,01). Wykazano natomiast związek średniej grubości cITM w dwóch kolejnych badaniach z ryzykiem sercowo-naczyniowym (HR dla złożonego punktu końcowego 1,16, 95% PU 1,10-1,22, po skorygowaniu o wiek, płeć, średni wzrost grubości cITM oraz klasyczne czynniki ryzyka chorób układu krążenia).

W powyższym badaniu nie wykazano związku między wzrostem grubości cITM w kolejnych badaniach ultrasonograficznych a ryzykiem sercowo-naczyniowym. Autorzy badania zwracają uwagę, że parametr ten nie może obecnie stanowić wartościowego wskaźnika w ocenie ryzyka, a tym bardziej zastępczego punktu końcowego w badaniach klinicznych.

Lancet 2012; 379: 2053-62

Pacjent z przewlekłą chorobą nerek to chory najwyższego ryzyka niepożądanych zdarzeń wieńcowych

W najnowszych zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczących leczenia dyslipidemii przewlekła choroba nerek (PChN) i cukrzyca są uznane za ekwiwalent choroby wieńcowej. W Lancet ukazała się interesująca praca porównująca ryzyko wystąpienia zdarzeń wieńcowych u pacjentów z cukrzycą i przewlekłą chorobą nerek. Wyniki opracowano retrospektywnie w oparciu o informacje zgromadzone w dwóch bazach danych: Alberta Kidney Disease Network (AKDN) oraz National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES).

Chorych podzielono na 5 grup: 1) chorzy z wywiadem w kierunku zawału serca, 2) chorzy bez wywiadu w kierunku zawału serca, bez cukrzycy i PChN, 3) chorzy bez wywiadu w kierunku zawału serca z cukrzycą, ale bez PChN, 4) chorzy bez wywiadu w kierunku zawału serca bez cukrzycy, ale z PChN, 5) chorzy bez wywiadu w kierunku zawału serca z cukrzycą i PChN. Przewlekłą chorobę nerek definiowano na podstawie wartości wskaźnika filtracji kłębuszkowej mieszczącego się w przedziale 15-59 ml/min/1,73 m ² , czyli III i IV stadium choroby. Średni czas obserwacji wynosił 48 miesięcy. W tym czasie pierwszorzędowy punkt końcowy (zawał mięśnia sercowego) wystąpił u 11 340 (1%) z 1 268 029 chorych. W analizie nieskorygowanej o inne czynniki ryzyka przebyty zawał serca był najsilniejszym czynnikiem predykcyjnym zawału serca (18,5 zawału na 1000 osobolat, 95% przedział ufności [PU] 17,4-19,8). W grupie bez wywiadu w kierunku zawału serca do zawału częściej dochodziło w grupie z PChN i bez cukrzycy (grupa 4), niż u chorych z cukrzycą, ale bez PChN (grupa 3) (6,9 na 1000 osobolat w grupie 4, 95% PU 6,6-7,2 vs 5,4 na 1000 osobolat w grupie 3, 95% PU 5,2-5,7, p <0,001). Różnica częstości występowania zawału między chorymi z grupy 3 a 4 była jeszcze większa, gdy granicę rozpoznania PChN przesunięto do wartości <45 ml/min/1,73m ² (6,6 zawałów na 1000 osobolat w grupie 3, 95% PU 6,4-6,9 vs 12,4 zawałów na 1000 osobolat w grupie 4, 95% PU 9,7-15,9).

Wyniki powyższego badania wskazują, że przewlekła choroba nerek jest wskaźnikiem najwyższego ryzyka wystąpienia zdarzeń wieńcowych.

Lancet 2012; 380; 807-814

Czy statyny chronią pacjentów przed nagłym zatrzymaniem krążenia, nagłym zgonem sercowym i częstoskurczami komorowymi?

W ostatnich latach coraz więcej dyskusji toczy się na temat roli procesów zapalnych w patofizjologii komorowych zaburzeń rytmu serca i nagłych zgonów sercowych, jak również przeciwzapalnego działania statyn. Odkrycia te stały się podstawą hipotezy o związku terapii statynami ze zmniejszeniem częstości występowania komorowych zaburzeń rytmu serca, którą potwierdzono w nierandomizowanych badaniach. Na łamach European Heart Journal opublikowano wyniki pierwszej metaanalizy randomizowanych badań klinicznych, w których oceniano wyniki chorych leczonych statynami w porównaniu z grupą kontrolną (badania grupy A) oraz porównujących standardowy i intensywny schemat leczenia statynami (badania grupy B). Warunkiem włączenia badania do analizy było co najmniej 6-miesięczne przyjmowanie leku, wielkość populacji przekraczająca 100 uczestników oraz dostępność danych dotyczących występowania częstoskurczów komorowych, incydentów nagłego zatrzymania krążenia oraz nagłych zgonów sercowych. Na podstawie słów kluczowych (statyna, fluwastatyna, prawastatyna itp.) wybrano ostatecznie 37 badań z baz: MEDLINE (lata 1996-2010), EMBASE (1985-2010) oraz Cochrane (do 2010 r.). W grupie A obejmującej 29 badań (n=113 568) nie wykazano korzyści ze stosowania statyn pod postacią zmniejszenia częstości występowania częstokurczów komorowych (212 wśród chorych leczonych statynami vs 209 w grupie kontrolnej, iloraz szans [OR] 1,2, 95% przedział ufności [PU] 0,84-1,25, p=0,870) lub epizodów nagłego zatrzymania krążenia (82 wśród chorych leczonych statynami vs 78 w grupie kontrolnej, OR 1,05, 95% PU 0,76-1,45, p=0,84). Obserwowano natomiast 10% zmniejszenie częstości występowania nagłych zgonów sercowych (1131 wśród chorych leczonych statynami vs 1252 w grupie kontrolnej, [OR] 0,90, 95% PU 0,82-0,97, p=0,01) oraz 22% zmniejszenie częstości pozostałych zgonów z przyczyn sercowych, najczęściej związanych z chorobą wieńcową (1235 wśród chorych leczonych statynami vs 1553 w grupie kontrolnej, OR 0,78, 95% PU 0,71-0,87, p <0,001). Po włączeniu do analizy danych pacjentów z grupy B (8 badań, 41 452 uczestników) wyniki były zbliżone.

Wyniki powyższej analizy wskazują na związek stosowania statyn z istotnym zmniejszeniem częstości zgonów z przyczyn sercowych i brak ich wpływu na występowanie częstoskurczów komorowych.

Eur Heart J 2012; 33: 1571-1581