Streszczenie
Główne zmiany dotyczą dwóch kwestii. Pierwsza to zastosowanie β-adrenolityków u pacjentów, u których w trakcie oceny przedoperacyjnej stwierdzono wysokie ryzyko sercowe spowodowane wykrytym niedokrwieniem. Podawanie takim pacjentom leków tej grupy nie jest już kategorycznie „zalecane”, tylko „uzasadnione”. Drugim istotnym zagadnieniem jest podkreślana w wytycznych konieczność stopniowego zwiększania dawki β-adrenolityku pod kontrolą częstości rytmu i ciśnienia tętniczego. Podsumowanie tych danych przedstawia poniższa tabela. Zaleca się (korzyści znacznie przewyższają ryzyko):
1. Kontynuowanie leczenia β-adrenolitykami w okresie okołooperacyjnym u pacjentów, którzy otrzymują je przewlekle ze wskazań zgodnych z zaleceniami obowiązującymi dla poszczególnych chorób.
IIa. Uzasadnione jest zastosowanie β-adrenolityków w dawce dostosowanej do częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego (korzyści przewyższają ryzyko):
1. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgii naczyniowej, którzy mają zwiększone ryzyko powikłań sercowych z powodu rozpoznanej choroby wieńcowej lub u których podczas oceny przedoperacyjnej stwierdzono cechy niedokrwienia serca.
2. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgii naczyniowej, u których podczas oceny przedoperacyjnej stwierdzono wysokie ryzyko powikłań sercowych na podstawie obecności co najmniej 2 klinicznych czynników ryzyka, do których należą: dodatni wywiad w kierunku choroby wieńcowej, niewydolności serca, choroby naczyń mózgowych oraz cukrzyca i przewlekła choroba nerek (stężenie kreatyniny >2,0 mg/dl).
3. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym o umiarkowanym ryzyku, u których podczas oceny przedoperacyjnej stwierdzono wysokie ryzyko powikłań sercowych na podstawie obecności co najmniej 2 klinicznych czynników ryzyka, do których należą: dodatni wywiad w kierunku choroby wieńcowej, niewydolności serca, choroby naczyń mózgowych oraz cukrzyca i przewlekła choroba nerek (stężenie kreatyniny >2,0 mg/dl).
IIb. Można rozważyć zastosowanie b-adrenolityków (korzyści nieznacznie przewyższają lub równoważą ryzyko):
1. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgii naczyniowej lub zabiegom o umiarkowanym ryzyku, u których podczas oceny przedoperacyjnej stwierdzono 1 kliniczny czynnik ryzyka (dodatni wywiad w kierunku choroby wieńcowej, niewydolności serca, choroby naczyń mózgowych oraz cukrzyca i przewlekła choroba nerek ze stężeniem kreatyniny >2,0 mg/dl) oraz nie stwierdzono choroby wieńcowej.
2. U pacjentów poddawanych zabiegom chirurgii naczyniowej, którzy nie mają ww. klinicznych czynników ryzyka i nie przyjmują obecnie β-adrenolityków.
III. Nie zaleca się stosowania β β-adrenolityków (ryzyko przewyższa korzyści):
1. W okresie okołooperacyjnym u pacjentów, którzy mają bezwzględne przeciwwskazania do przyjmowania tych leków.
2. Rutynowo, w dużej dawce bez stopniowego jej zwiększania. U pacjentów poddawanych zabiegom niekardiochirurgicznym i niestosujących obecnie tych leków może to być szkodliwe. Oprac. lek. Piotr Nadratowski Na podstawie: 2009Writing Group to Review New Evidence and Update the 2007 Guidelines on Perioperative Cardiovascular Evaluation and Care for Noncardiac Surgery. 2009 ACCF/AHA Focused Update on Perioperative Beta Blockade. http://content.onlinejacc.org/cgi/content/full/j.jacc.2009.07.004v1; 5.11.2009 Komentarz:
Prof. Zbigniew Gąsior
Kierownik Katedry i Kliniki Kardiologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach β-adrenolityki należą do najczęściej stosowanych leków u osób z chorobami układu krążenia. Jest to wynikiem ich mocnej pozycji w standardach leczenia stabilnej choroby wieńcowej, po zawale serca, zaburzeń rytmu, nadciśnienia tętniczego czy niewydolności serca. Istnieją dowody na korzystne działanie rokownicze leków β-adrenolitycznych (LBA) po zawale serca i w niewydolności serca. Leki te zastosowane u chorych w okresie okołooperacyjnym mogą także zmniejszać ryzyko zabiegu operacyjnego. W okresie okołooperacyjnym w wyniku uwalniania katecholamin dochodzi do przyspieszenia akcji serca, wzrostu kurczliwości mięśnia sercowego i zwiększonego zużycia tlenu. Zastosowanie w tym czasie LBA hamuje wymienione efekty działania katecholamin, sprzyjając jednocześnie poprawie podwsierdziowego przepływu krwi, zmniejszając niedokrwienie i przyczyniając się do stabilizacji blaszki miażdżycowej. Dzięki nowym dowodom i opiniom ekspertów amerykańskie towarzystwa ACCF i AHA opublikowały uaktualnienia dotyczące okołooperacyjnego stosowania LBA już po 2 latach od ukazania się poprzednich rekomendacji postępowania okołooperacyjnego w zabiegach pozasercowych. Wskazuje to również na duże znaczenie kliniczne tego problemu.
Dodaj do ulubionych