Aktualizacja wytycznych GINA 2009

Główną funkcją aktualizacji jest przedstawienie zagadnień postępowania w astmie w sposób wyczerpujący, a jednocześnie przystępny, z pominięciem szczegółów zawartych w podręcznikach akademickich. Zaktualizowany dokument ma służyć jako źródłowy materiał referencyjny. Na jego podstawie powstaną też podręczne przewodniki dotyczące wybranych zagadnień, np. opieki nad niemowlętami i dziećmi chorymi na astmę.
 Włożono wiele wysiłku, aby stworzyć dokument, który mógłby stanowić źródło informacji dla klinicystów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i być pomocny przy podejmowaniu indywidualnych decyzji diagnostycznych lub leczniczych.
 Astmę uważa się obecnie za ogólnoustrojową chorobę zapalną. Dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują, że jej terapia stanowi duże obciążenie indywidualne i społeczne, niemniej jednak jej nie leczenie bezsprzecznie generuje wyższe koszty.
 Począwszy od 2004 r., kiedy to ukazała się druga aktualizacja raportu GINA, zaleca się modyfikację leczenia i zapobiegania astmie na podstawie wyników kontroli klinicznej choroby, a nie zgodnie z klasyfikacją pacjentów według ciężkości schorzenia. W dokumencie wskazano, by dotychczasową klasyfikację astmy (sporadyczna, przewlekła lekka, przewlekła umiarkowana, przewlekła ciężka) stosować tylko do celów badawczych. W podziale klinicznym wyróżnia się natomiast astmę kontrolowaną, częściowo kontrolowaną i niekontrolowaną.
 Nowy podział wynika ze zrozumienia tego, że ciężkość astmy dotyczy nie tylko stopnia zaawansowania samej choroby, lecz także odpowiedzi na leczenie. Ważne jest również to, że ciężkość choroby nie jest cechą stałą i zmienia się w czasie.
  Zmiana ta spowodowała, że na plan pierwszy wysuwa się kontrola objawów podmiotowych, a więc leczenie w sposób pragmatyczny powinno zmierzać do minimalizacji objawów odczuwanych przez pacjentów.
 Astma kontrolowana została zdefiniowana według następujących kryteriów:
•w ciągu dnia nie występują objawy podmiotowe;
• aktywność dzienna nie jest ograniczona;
• nie występują nocne objawy astmy;
• nie ma potrzeby przyjmowania leków doraźnie;
• parametry czynnościowe są prawidłowe;
• nie występują zaostrzenia choroby.
 Autorzy raportu GINA z troską zauważają, że większość pacjentów nie korzysta z postępów w leczeniu, a wielu jest pozbawionych podstawowej opieki, dzięki której można byłoby uzyskać złagodzenie objawów.
 Najważniejszym przesłaniem aktualizacji raportu jest ustalenie głównego celu leczenia, którym jest osiągnięcie i utrzymanie klinicznej kontroli astmy. Istnieją, bowiem dowody potwierdzające możliwość kontroli jej objawów (duszności, uczucia ciasnoty w klatce piersiowej, zaburzeń snu, ograniczenia dziennej aktywności, zaburzeń czynności płuc) za pomocą odpowiedniej terapii. Istotne jest też utrzymanie kontroli samej choroby. Cel ten można uzyskać u większości pacjentów.
 Dodatkowym celem terapii jest redukcja ryzyka wystąpienia zaostrzenia choroby z utratą kontroli, pogorszenia czynności płuc i działań niepożądanych leczenia. Udowodniono, że u pacjentów z astmą dobrze kontrolowaną prawdopodobieństwo wystąpienia zaostrzeń jest mniejsze niż u tych, u których choroba nie jest kontrolowana.