Fałszywie dodatni wynik badań przesiewowych czynności tarczycy u noworodka może stanowić zapowiedź wystąpienia subklinicznej niedoczynności tarczycy w przyszłości

Chcąc lepiej zrozumieć naturalny rozwój czynności tarczycy oraz prześledzić rozwój dzieci, u których w badaniu przesiewowym czynno­ści tarczycy noworodków stwierdza się przemijające podwyższenie stężenia hormonu tyreotropowego o niewyjaśnionej przyczynie, badacze z Uniwersytetu w Katanii (Sycylia, Włochy) obserwowali aż do okresu późnego dzieciństwa grupę dzieci, u których stwierdzono taki właśnie fałszywie-dodatni wynik testu przesiewowego. To badanie stanowiło kontynuację wcze­śniej opublikowanej pracy, w której wyka­zano, że u 50% dzieci z przemijającym zwiększeniem stężenia TSH w okresie noworodkowym, w wieku 16-44 miesięcy życia stwierdza się subkliniczną niedoczynność tar­czycy. Z badania wykluczono dzieci z zespołem Downa, wcześniaki, dzieci o majej masie ciała w stosunku do wieku ciążowego oraz noworodki, których matki wykazywały cechy choroby auto immunologicznej tarczycy. Wyniki badań czynności i budowy tarczycy u dzieci, u których w okresie noworodko wym stwierdzono przemijającą, niewyjaśnioną hipertyreotropinemię, porównywano z wy­nikami dzieci z grupy kontrolnej, u których w okresie noworodkowym stwierdzano prawidłowe stężenie TSH. Porównanie to przeprowadzono w trzech przedziałach wie­kowych: 16-44 miesiąc życia, 4,1-6,6 roku ży­cia oraz 7,2-9,5 roku życia. Badania czynności tarczycy obejmowały: TSH, wolną tyroksynę (FT4), wolną trijodotyroninę (FT3), przeciwcia­ła przeciwko tyreotropinie (anty-TG) i przeciw­ko peroksydazie tarczycowej (anty-TPO). Wykonywano również badanie USG tarczycy, a obliczoną dzięki temu objętość tarczycy po­równywano z normami dla wieku. Obserwację prowadzono u 44 dzieci do 8 r.ż. U wszystkich dzieci w 16-44 miesią­cu życia stwierdzono prawidłowe stężenie FT4 w surowicy, ale średnie stężenie TSH i FT3 w surowicy były istotnie wyższe niż w grupie kontrolnej. W zależności od stężenia TSH stwier­dzonego w tym okresie życia dzieci podzielono na dwie grupy: w pierwszej (n = 16) miały pra­widłowe stężenie TSH (poniżej 4,0 mU/l), natomiast do drugiej zaliczono dzieci (n=28) z nieznacznie podwyższonym stężeniem TSH (4,0-10,0 mU/l). U 20 spośród 28 dzieci z drugiej grupy zastosowano leczenie lewotyrot syną. U wszystkich badanych dzieci w wie­ku 4,1-6,6 roku stężenie FT4 mieściło się w za­kresie wartości prawidłowych, przy czym wartości średnie u dzieci z obydwu grup były podobne. Stężenie TSH w surowicy mieściło się w zakresie normy u wszystkich 16 dzieci z pierwszej grupy oraz u dziewięciorga z drugiej (grupa 2a), kiedy jednak mieszczące się w normie wyniki stężenia TSH stwierdzone u tych 25 dzieci porównano ze stężeniem TSH u dzieci z grupy kontrolnej, średnie stężenia TSH w badanej grupie okazały się istotnie wyższe. U pozostałych 19 dzieci z 28-osobowej grupy 2 stężenie TSH pozostawało stale podwyższone (grupa 2b). Stężenia FT3 pozostawały istotnie wyższe w porównaniu ze stwierdzanymi w grupie kontrolnej. Stężenie przeciwciał przeciwtarczycowych (anty-TPO lub antyiTG) w okresie wczesnego dzieciństwa było nieznacznie podwyższone u 11 spośród 44 dzieci, jednak słabo dodatni wynik badania na obecność przeciwciał przeciwtarczycowych stwierdzo­no u tylko jednego dziecka z drugiej grupy w 30 miesiącu życia. U wszystkich dzieci z grupy 1 oraz u wszystkich dziewięciorga z grupy 2a bada­nych w 7,2-9,5 r.ż. stężenie TSH w surowicy mieściło się w granicach normy. U 14 spo­śród 19 dzieci należących do grupy 2b TSH pozostawało podwyższone, natomiast u 5 się znormalizowało. Spośród 8 dzieci leczonych lewotyroksyną u siedmiorga utrzymywało się podwyższone stężenie TSH. U sześciorga z nich wskazano na nieprawidłowości gene­tyczne lub budowy tarczycy jako na prawdo­podobną przyczynę stwierdzanej łagodnej niedoczynności tarczycy. Nieprawidłowości budowy tarczycy w badaniu USG wykonanym w okresie przedpokwitaniowym stwierdzono zarówno u dzieci zaliczonych do grupy 1, jak i 2. Do tych nieprawidłowości należały: agenezja jednego płata tarczycy (5), hipoplazja jednego płata (13) oraz wole (3). Wzrost oce­niany z wykorzystaniem skali odchyleń stan­dardowych (SD) u wszystkich dzieci określono jako prawidłowy. U wszystkich dzieci w badanej grupie stwierdzono również prawidło­wy wiek kostny. Autorzy doszli do wniosku, że fałszywie dodatni wynik badań przesiewowych czyn­ności tarczycy w okresie noworodkowym stanowi czynnik ryzyka rozwoju trwale utrzy­mującej się subklinicznej niedoczynności tar­czycy.