Streszczenie
Objawy kliniczne raka płuca W ponad 80% przypadków rak płuca jest wykrywany późno, w zaawansowanej już postaci. Związane jest to z biologią tego nowotworu. We wczesnym okresie zwykle przebiega on bezobjawowo. Objawy w chwili rozpoznania zazwyczaj są związane z rozwojem raka w obrębie klatki piersiowej. Do głównych należą kaszel (40-75% chorych), duszność (30-40%), ból w klatce piersiowej (25-40%) i krwioplucie (15-25%). Kaszel u osób palących papierosy po pojawieniu się nowotworu często zmienia charakter: z wilgotnego, nieuciążliwego, staje się suchy i męczący. U ponad połowy chorych występują przedłużające się stany zapalne dróg oddechowych, często też nawracające zapalenie płuc. Zazwyczaj towarzyszą temu objawy ogólne w postaci utraty masy ciała (u 40-50%), braku łaknienia (u 35%), narastającego osłabienia (u 35%). Pierwszymi objawami, z którymi chory zgłasza się do lekarza, mogą być też chrypka, dysfagia, zespół żyły górnej próżnej, ból barku czy ból opłucnowy. Są one związane z rozrostem i naciekiem nowotworu na sąsiadujące struktury anatomiczne. Mogą też występować bóle stawów, zakrzepica żylna utrzymująca się mimo leczenia, neuropatia. Pierwszymi objawami mogą być także dolegliwości związane z występowaniem przerzutów nowotworu do ośrodkowego układu nerwowego (bóle głowy, napady padaczkowe, utraty przytomności), do kości (bóle kości, złamania patologiczne), do wątroby (bóle wątroby, brzucha, żółtaczka). Rak płuca daje również przerzuty do nadnerczy i nerki. U ok. 10-20% chorych występują zespoły paranowotworowe: endokrynologiczne (zespół Cushinga, zespół hiperkalcemiczny, zespół Lamberta-Eatona, ginekomastia, hipo- i hiperglikemia), neurologiczne (neuropatia obwodowa, degeneracja móżdżku, zespół miasteniczny), hematologiczno-naczyniowe (niedokrwistość, policytemia z nadkrzepliwością, dysproteinemia), dermatologiczne (zapalenie skórno-mięśniowe). Takich objawów może być znacznie więcej. W badaniu przedmiotowym można czasami stwierdzić objawy zwężenia oskrzela w postaci jednostronnego świstu, powiększenie węzłów chłonnych obwodowych (najczęściej ulegają powiększeniu węzły chłonne nadobojczykowe), obecność płynu w jamie opłucnowej, powiększenie wątroby z obecnością zmian guzowatych, bolesność kości, wyniszczenie, bladą i ziemistą cerę. Grupy zwiększonego ryzyka zachorowania na raka płuca Należy pamiętać, że ryzyko raka płuca wzrasta u pacjentów z obturacją oskrzeli. Około 20-30% pacjentów z POChP choruje również na raka płuca. Większość z nich to osoby palące papierosy w dużych ilościach. Pogorszenie przebiegu POChP może być związane nie tylko z zaostrzeniem choroby, ale również z rozwojem raka płuca. Zaleca się, aby u osób palących papierosy wykonać badanie spirometryczne. W przypadku stwierdzenia objawu obturacji oskrzeli istnieje zwiększone ryzyko raka płuca. U osób z grupy wysokiego ryzyka należy zawsze wykonać zdjęcie RTG klatki piersiowej. W przypadku prawidłowego obrazu niektórzy zalecają wykonanie badania cytologicznego plwociny. Jeśli zdjęcie RTG klatki piersiowej jest prawidłowe, a w plwocinie występują komórki atypowe czy rakowe, wskazana jest bronchoskopia. W przypadku niestwierdzenia ogniska raka w badaniu bronchoskopowym u chorych z dodatnim wynikiem badania cytologicznego plwociny należy wykonać bronchoskopię autofluorescencyjną. Brak zmian w drzewie oskrzelowym nie upoważnia nas do zaprzestania kontroli u takiego chorego. Powinien on mieć wykonane badanie cytologiczne plwociny i powtórne badanie radiologiczne klatki piersiowej po ok. 2 miesiącach. Oczywiście podstawowym działaniem w tych przypadkach jest zaprzestanie palenia papierosów i eliminacja środowiskowych czynników ryzyka rozwoju choroby. Do grupy zwiększonego ryzyka należą szczególnie osoby palące papierosy, które w przeszłości chorowały na raka krtani lub gardła, osoby z dodatnim wywiadem rodzinnym w tym zakresie oraz narażone na karcynogeny w środowisku pracy czy w domu.
Dodaj do ulubionych