Streszczenie
KOMENTARZ Częstość występowania hiperglikemii u hospitalizowanych pacjentów, w zależności od przyjętych kryteriów rozpoznania (>100-110 mg/dl na czczo, >125 mg/dl na czczo, >140 mg/dl na czczo, ew. >140 lub >200 mg/dl dla glikemii przygodnych, czyli w chwili przyjęcia do szpitala) ocenia się na 40-90%. W wielu przypadkach traktuje się ją jako hiperglikemię stresową, towarzyszącą ciężkiej chorobie. W rzeczywistości ok. 20% osób z hiperglikemią stanowią chorzy z rozpoznaną wcześniej cukrzycą, 25-30% osoby z cukrzycą nierozpoznaną i ok. 30% osoby z nieprawidłową tolerancją glukozy, u których ostra choroba i stres doprowadziły do wzrostu stężenia glukozy. Niewielka część tej grupy to osoby bez wyjściowych zaburzeń gospodarki węglowodanowej, u których rzeczywiście obserwuje się jedynie hiperglikemię stresową. Hiperglikemia u chorych z zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu czy po różnego rodzaju zabiegach chirurgicznych wiąże się z większą umieralnością wczesną i odległą, cięższym przebiegiem klinicznym i ciężkimi powikłaniami – zwłaszcza u osób bez rozpoznanej wcześniej cukrzycy. Jak dotąd nie rozstrzygnięto, czy stwierdzana u tych pacjentów hiperglikemia jest przyczyną czy skutkiem ciężkiej choroby. Na hiperglikemię jako przyczynę wskazywały wyniki badań Van den Berghe i wsp. opublikowane w 2001 r. Wykazano w nich, że intensywna insulinoterapia u pacjentów po zabiegach kardiochirurgicznych prowadzona tak, aby niezależnie od obecności cukrzycy osiągnąć i utrzymać stężenie glukozy w zakresie 80-100 mg/dl, przynosi znakomite efekty. W grupie leczonej intensywnie ryzyko zgonu w czasie hospitalizacji zmniejszyło się o 46%, konieczność dializy o 41%, a transfuzji krwi o 50% w porównaniu z grupą leczoną konwencjonalnie, w której celem było utrzymanie stężenia glukozy w zakresie 180-200 mg/dl. Mimo iż w grupie leczonej intensywnie ciężkie hipoglikemie występowały ponad 6 razy częściej niż u osób leczonych w sposób konwencjonalny, cytowane wyniki były niezwykle obiecujące. Wraz z wynikami innych badań, prowadzonych m.in. z udziałem chorych po zabiegach pomostowania naczyń wieńcowych, stały się one podstawą nowych wytycznych prowadzenia pacjentów hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii. ADA (American Diabetes Association) w 2005 r. wprowadziło zalecenie, aby u pacjentów po zabiegach chirurgicznych hospitalizowanych w OIT utrzymywać stężenie glukozy poniżej 110 mg/dl. W przypadku pacjentów po zabiegach kardiochirurgicznych, hospitalizowanych w oddziałach OIT zalecano utrzymanie glikemii <150 mg/dl. Ze względu na brak jednoznacznych danych nie zdefiniowano wartości, do jakich należy dążyć u pacjentów OIT hospitalizowanych z powodu zawału mięśnia sercowego czy udaru mózgu.