Suplementacja witaminy B we wtórnej prewencji udaru mózgu i przejściowego niedokrwienia mózgu

Wielokrotnie dowiedziono, że wysokie stężenie homocysteiny w osoczu jest czynnikiem ryzyka udaru mózgu i innych chorób układu krążenia. Wielokrotnie stwierdzono też, że przewlekłe stosowanie witamin z grupy B (kwasu foliowego, witaminy B₆ czy witaminy B₁₂) znacznie obniża stężenie homocysteiny, w żadnym jednak badaniu u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, po zawale mięśnia sercowego czy z przewlekłą niewydolnością nerek takie postępowanie nie przełożyło się na obniżenie ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. VITATOPS (VITAmins TO Prevent Stroke) to pierwsze wieloośrodkowe, podwójnie zaślepione badanie z randomizacją przeprowadzone po zdarzeniu naczyniowo-mózgowym, ukierunkowane na ocenę skuteczności przewlekłej suplementacji za pomocą witamin z grupy B (2 mg kwasu foliowego, 25 mg witaminy B₆ oraz 0,5 mg witaminy B₁₂) w porównaniu z placebo w redukcji zdarzeń sercowo-naczyniowych (niezakończony zgonem udar mózgu, niezakończony zgonem zawał mięśnia sercowego, zgon z powodów naczyniowych) w ponad 5-letniej obserwacji. Drugorzędowe punkty końcowe stanowiły w tym badaniu łącznie udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, zgon bez względu na przyczynę oraz zabieg rewaskularyzacji podczas leczenia. Wciągu 10 lat w badaniu uczestniczyły 8164 osoby do 7 miesięcy po udarze mózgu: niedokrwiennym (71%), krwotocznym (9%), oraz po przemijającym ataku niedokrwiennym (17%). Mediana czasu obserwacji wynosiła 3,4 roku. Odsetek osób, które nie ukończyły badania, był podobny w obu grupach (ok. 8,5%). Dowiedziono, że suplementacja za pomocą witamin z grupy B nie miała wpływu na ryzyko wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego (w grupie otrzymującej placebo odsetek udarówi zawałów serca niezakończonych zgonem oraz zgonów z powodów naczyniowych wynosił 17%, a w grupie otrzymującej suplementację witaminami B – 15%). W osobnej analizie poszczególnych punktów końcowych wykazano różnicę między porównywanymi grupami w częstości zgonów z powodów naczyniowych: osoby, które otrzymywały suplementację, umierały rzadziej niż otrzymujące placebo (odpowiednio: 8% v. 9%, p=0,04). Warto podkreślić, że zgony z powodów naczyniowych nie stanowiły osobnego punktu końcowego tego badania i ta obserwacja nie stanowi jego wyniku końcowego. Monitorowanie stężenia homocysteiny w osoczu u ochotników potwierdziło wyniki wcześniejszych obserwacji dowodzące, że istnieje związek między suplementacją witaminami z grupy B a obniżaniem stężenia homocysteiny. Co wydaje się interesujące i wzmacnia wartość uzyskanych wyników, nie stwierdzono związku między stopniem obniżenia homocysteiny a zwiększaniem ryzyka wystąpienia zdarzeń definiowanych jako punkty końcowe. Opracowano na podstawie: The VITATOPS Trial Study Group. B vitamins in patients with recent transient ischaemic attack or stroke in the Vitamins to Prevent Stroke (VITATOPS) trial: A randomised, double-blind, parallel, placebo-controlled trial. Lancet Neurology 2010; DOI:10.1016/S1474-4422(10)70187-3. Available at: http://www.thelancet.com/journals/laneur/article/PIIS1474-4422(10)70187-3/fulltext