Postępowanie w zatorowości płucnej wysokiego i pośredniego ryzyka, w biodrowo-udowej zakrzepicy żył głębokich oraz w przewlekłym zakrzepowo-zatorowym nadciśnieniu płucnym – stanowisko AHA

Komentarz Zatorowość płucna stanowi olbrzymi problem kliniczny. W Stanach Zjednoczonych z powodu masywnej zatorowości płucnej umiera rocznie ponad 50 tys. osób. Najczęstszym źródłem materiału zatorowego w tętnicach płucnych jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych i miednicy mniejszej. Leczenie jest bardzo trudne i często mało skuteczne, dlatego zasadniczą rolę odgrywa wczesna profilaktyka przeciwzakrzepowa. Ważne jest szybkie rozpoznanie i prawidłowe leczenie zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych. Głównym celem terapii jest:
• zapobieganie narastaniu skrzepliny
• zapobieganie zatorowości płucnej
• ograniczenie rozwoju zespołu pozakrzepowego. Po rozpoznaniu zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych należy jak najszybciej rozpocząć leczenie przeciwzakrzepowe. Lekami I rzutu są heparyny drobnocząsteczkowe lub stosowana we wlewie ciągłym heparyna niefrakcjonowana. Doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy antagonistów witaminy K należy podać w kolejnych dniach leczenia, najlepiej od 2.-3. dnia terapii, o ile nie ma przeciwwskazań do ich stosowania. Po uzyskaniu przez dwa kolejne dni wartości terapeutycznych INR (2-3) można przerwać leczenie heparyną niefrakcjonowaną. Heparyny drobnocząsteczkowe możemy podawać nawet przez kilka miesięcy. Innymi metodami, które należy zastosować niezwłocznie po rozpoznaniu zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych, są: kompresjoterapia (bandaż elastyczny lub pończochy uciskowe II klasy ucisku) oraz wczesna rehabilitacja ruchowa. Alternatywą dla intensywnego leczenia heparynami jest terapia trombolityczna. Metoda ta niesie za sobą duże ryzyko powikłań krwotocznych, trzykrotnie większe niż to związane z zastosowaniem heparyn. W tej sytuacji w większości przypadków terapia taka nie jest uzasadniona. Jedynym wyjątkiem jest masywna zatorowość płucna, gdzie leczenie trombolityczne jest rekomendowaną metodą leczenia I rzutu. W przypadkach zakrzepicy żył głębokich, w których ryzyko zgonu jest niewielkie, takie leczenie nie ma uzasadnienia. Wówczas klasyczna terapia z użyciem heparyn i antagonistów witaminy K oraz kompresjoterapia są wystarczające.