Streszczenie
55-letni mężczyzna upadł podczas biegania w parku. Przechodzień znalazł go nieprzytomnego i stwierdził brak pulsu. Rozpoczął resuscytację krążeniowo-oddechową. Wezwane zostało pogotowie ratunkowe. Na oddziale ratunkowym badanie EKG wykazało migotanie komór, ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej wynosiło 200 mm Hg, pH krwi 7,25, a stężenie dwuwęglanów 18 mmol/l. Samoistne krążenie powróciło, ale chory pozostawał w stanie śpiączki, bez odruchów źrenicznych. Pacjenta wprowadzono w stan hipotermii, temperatura ciała w ciągu 4 h osiągnęła 34°C i była utrzymywana przez 24 h. Mimo leczenia chory nadal był nieprzytomny. Jakie są rokowania dotyczące stanu neurologicznego pacjenta?
Problem kliniczny
Do nagłego zatrzymania krążenia dochodzi u 450 tys. Amerykanów rocznie. W 80% przypadków zdarzenie ma miejsce w domu, co w 90% skutkuje zgonem. U ponad połowy osób poddanych skutecznej resuscytacji dochodzi do uszkodzenia mózgu o różnym stopniu ciężkości. Zastosowanie wszczepianych kardiowerterów-defibrylatorów u wybranych pacjentów oraz większa dostępność defibrylatorów w miejscach publicznych wpływają na poprawę przeżywalności i jakości życia po resuscytacji. Nieco lepiej rokują pacjenci, u których do zatrzymania krążenia dochodzi w szpitalu. Krążenie w tym wypadku przywrócone zostaje u 44% chorych, 17% pacjentów wypisywanych jest później ze szpitala. W dwóch randomizowanych i kontrolowanych badaniach wykazano korzystny wpływ hipotermii na zmniejszenie śmiertelności i chorobowości po epizodzie zatrzymania krążenia. Jeśli chorzy pozostają w stanie śpiączki (stan określany jako encefalopatia anoksyjno-niedokrwienna lub niedotlenieniowo-niedokrwienna) wciąż istnieje wiele możliwych zmian tego stanu. Zakres obejmuje tu skrajne sytuacje: śmierć mózgową i pełny powrót do zdrowia (tabela). W ostatnich latach dokonano postępu w zakresie metod oceny stanu neurologicznego pacjenta w śpiączce i jego rokowania. Dużo łatwiejsze jest przewidywanie rokowania niepomyślnego.