Implanty oczodołowe – dostępne obecnie techniki protezowania pustego oczodołu i przegląd piśmiennictwa

Poniżej omówione zostaną dostępne obecnie możliwości protezowania pustego oczodołu, a także przegląd piśmiennictwa przedstawiającego odległe wyniki stosowania poszczególnych technik chirurgicznych.
Umieszczenie implantu oczodołowego odpowiedniej wielkości w czasie zabiegu usunięcia gałki ocznej pozwala zapobiec tzw. PESS (postenucleation socket syndrome), na który składają się: zapadnięcie się protezy, pogłębienie bruzdy powieki górnej, opadnięcie powieki lub retrakcja powiek oraz spłycenie dolnego załamka.
Idealny implant oczodołowy powinien właściwie zastępować utraconą objętość oczodołu, podtrzymywać protezę, zapewniać jej ruchomość bez konieczności wykonywania dodatkowych zabiegów chirurgicznych (np. nawiercania otworu w implantach porowatych i umieszczania w nich specjalnego trzpienia mającego połączenie z protezą [pegging]), a także integrować się z tkankami oczodołu. Nie bez znaczenia jest również koszt implantu i łatwość techniki chirurgicznej.
Dotychczas nie opracowano idealnego materiału, z którego można byłoby wykonać implant cechujący siędobrą biointegracją, a przy tym tani. Ponadto każda z proponowanych technik operacyjnych ma określone ograniczenia i bywa przyczyną pewnych powikłań.

Implanty oczodołowe

Implant oczodołowy wprowadził po raz pierwszy Mules w 1885 r. Pierwsze implanty oczodołowe były wykonane ze szkła, srebra lub złota. Od tamtej pory próbowano wykorzystywać wiele różnych materiałów i kształtów implantów. Z pewnym uproszczeniem obecnie stosowane materiały i systemy protezowania można podzielić na integrujące się lub nieintegrujące się z tkankami oczodołu.
Implanty nieintegrujące się, których dopełnieniem jest epiproteza, bywają kształtu kulistego lub półkolistego (implant Castroviejo). Najczęściej są wykonane z akrylu (ryc. 1, 2), silikonu lub PMMA (implant Allena). Ich zaletą jest niewielki koszt. Implanty sferyczne wykonane z silikonu stosuje się u chorych poddanych ewisceracji.
W drugiej połowie lat 80. ubiegłego stulecia do użycia wprowadzono materiały porowate (Perry w 1985 r., rejestracja przez FDA w 1989 r.). Zapewniały one możliwość biointegracji implantu z tkankami oczodołu, co pozwalało osiągnąć jego lepszą stabilność w odległym czasie po operacji. W celu wykonania takich implantów wykorzystuje się naturalny hydroksyapatyt koralu, syntetyczny hydroksyapatyt, porowaty polietylen (Medpor) i związki glinu.