Streszczenie
Słowa kluczowe: BAC, cytologia, błona naczyniowa, czerniak, przerzuty
Wprowadzenie
Coraz częściej wykonuje się biopsję aspiracyjną cienkoigłową (BAC) nowotworów narządu wzroku. Autorzy niniejszego doniesienia omawiają wskazania do tego badania, techniki jego wykonywania, powikłania oraz ograniczenia. Historia BAC dopiero niedawno zyskała akceptację w diagnostyce nowotworów narządu wzroku, ma jednak długą historię. Pierwszą biopsję wewnątrzgałkową wykonał Hirschberg w 1868 r. W 1979 r. Jakobiec i wsp. opublikowali obszerne doniesienie omawiające zastosowanie BAC w diagnostyce nowotworów wewnątrzgałkowych. Od tamtej pory wielu autorów opisywało bezpieczeństwo i wiarygodność BAC w okulistyce oraz jej dokładność w ustalaniu rozpoznania sięgającą 88-95%.
Technika i narzędzia
Technika i narzędzia wykorzystywane podczas BAC różnią się w zależności od tkanki, z której jest pobierany materiał (siatkówka, naczyniówka, przestrzeń podsiatkówkowa, ciało szkliste i ciecz wodnista), podejrzenia rozpoznania, wielkości zmiany, jej położenia, współistnienia odwarstwienia siatkówki i przezierności ośrodków optycznych.
BAC narządu wzroku najczęściej wykonuje się igłą o średnicy 25-30 G. Prawdopodobieństwo uzyskania niewystarczającej ilości materiału jest mniejsze, jeśli średnica igły wynosi 22 G oraz większe, gdy średnica ta wynosi 30 G. Niektórzy autorzy zalecają zaginanie końcówki igły o 90º i wprowadzanie jej stycznie zamiast wzdłuż promienia zmiany. Dostępna stała się prototypowa igła z krótkim skośnym ścięciem końcówki i podziałką milimetrową. Specjalnie zaprojektowana pęseta wewnątrzgałkowa (Essen Forceps) pozwala na pobranie wycinka nowotworu podczas retinotomii i przeprowadzenie badań histologicznych oraz immunohistochemicznych.