Streszczenie
OSTATNIE ODKRYCIA
Podczas badań poświęconych przerzutom nowotworowym do kości skupiono się na udoskonaleniu metod leczenia dzięki wykorzystaniu markerów obrotu kostnego, pozwalających na wyłonienie chorych obciążonych dużym ryzykiem oraz na dostosowanie terapii do potrzeb poszczególnych chorych. W wielu badaniach wykazano, że bisfosfoniany podawane doustnie lub dożylnie skutecznie zapobiegają utracie masy kostnej spowodowanej leczeniem przeciwnowotworowym (cancer treatment-induced bone loss; CTIBL), a w opracowanych niedawno wytycznych przedstawiono strategię przeciwdziałania CTIBL. W badaniach przedklinicznych udowodniono przeciwnowotworową aktywność bisfosfonianów, zwłaszcza stosowanych łącznie z chemioterapią. W praktyce klinicznej ich działanie przeciwnowotworowe nie jest tak oczywiste, ale w ostatnich badaniach stwierdzono, że kwas zoledronowy może modyfikować przebieg choroby i zmniejszać częstość występowania nawrotów nowotworu.
PODSUMOWANIE
Powszechnie uznano rolę bisfosfonianów w leczeniu przerzutów nowotworowych do kości i znacznym ograniczaniu powikłań ze strony układu kostnego, a także zapobieganiu niekorzystnemu wpływowi leczenia przeciwnowotworowego na ten układ. Obiecujące wydają się aktywność przeciwnowotworowa i modyfikacja przebiegu choroby przez podawane adiuwantowo bisfosfoniany, ale przed rozpoczęciem ich standardowego stosowania w praktyce klinicznej trzeba poczekać na wyniki trwających obecnie badań.
SŁOWA KLUCZOWE
aktywność przeciwnowotworowa, bisfosfonian, przerzuty do kości, gęstość mineralna kości, rak piersi
WPROWADZENIE
Rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u kobiet. U wielu z nich osiąga on zaawansowaną postać, a u 50% chorych przerzuty odległe pojawiają się najpierw w kościach. Przerzut do kości powstaje w wyniku złożonej interakcji między nowotworem a komórkami kości w mikrośrodowisku kostnym. Metody postępowania, dla których punktem uchwytu jest układ kostny, takie jak stosowanie bisfosfonianów, mają na celu ograniczenie niszczenia kości przez proces nowotworowy. Obecnie są opracowywane strategie zmieniające mikrośrodowisko kości tak, by stało się onomniej podatne na osiedlanie się w nim i przeżycie komórek nowotworu. Działania te, w połączeniu z coraz większą liczbą dowodów świadczących o bezpośrednim przeciwnowotworowym wpływie bisfosfonianów, uzasadniają uznanie modyfikującej roli bisfosfonianów w leczeniu chorych na wczesnego raka piersi. Ponadto doceniono występowanie późnych działań niepożądanych leczenia ze strony układu kostnego i opracowano ważne strategie monitorowania utraty masy kostnej oraz zapobiegania jej.
Dodaj do ulubionych