Streszczenie
OSTATNIE ODKRYCIA
Zastosowanie skojarzonego leczenia wyraźnie poprawiło wyniki uzyskiwane u chorych na raka szyjki macicy. Do obserwowanej poprawy przyczyniła się głównie aplikacja chemioterapii neoadiuwantowej, radiochemioterapii i profilaktycznych szczepień. Metodą rekomendowaną u chorych na LACC jest napromienianie stosowane jednocześnie z chemioterapią opartą na pochodnych platyny. Paliatywna chemioterapia pochodnymi platyny nadal jest standardową metodą leczenia chorych na nieoperacyjnego raka z przerzutami lub nawrotowego.
PODSUMOWANIE
Przeanalizowano opublikowane i prowadzone obecnie badania oceniające skojarzone leczenie zachowawcze chorych na LACC, skupiając się głównie na nowych schematach chemioterapii. Optymalne zaplanowanie leczenia skojarzonego umożliwia uzyskanie lepszych wyników u każdej z chorych na raka szyjki macicy.
SŁOWA KLUCZOWE
jednoczesna radiochemioterapia, miejscowo zaawansowany rak szyjki macicy, chemioterapia neoadiuwantowa
WPROWADZENIE
Rak szyjki macicy jest drugim wśród najczęstszych nowotworów złośliwych występujących u kobiet i główną przyczyną ich umieralności z powodu nowotworu. Sytuacja ta dotyczy zwłaszcza krajów rozwijających się, w których stanowi on 15% wszystkich nowo rozpoznanych nowotworów złośliwych u kobiet, a zachorowania i zgony oszacowano w 2002 r. na odpowiednio 493 000 i 274 000. W krajach rozwiniętych rak szyjki macicy występuje rzadziej. Osiemdziesiąt procent ogółu nowych zachorowań dotyczy natomiast krajów rozwijających się, a odsetek zgonów z tego powodu jest zbliżony.
Obserwowane różnice wynikają z uwarunkowań społeczno-ekonomicznych, dostępności do opieki zdrowotnej oraz czynników behawioralnych. Zmniejszenie częstości występowania raka szyjki macicy i zgonów z jego powodu w krajach zachodnich nastąpiło dzięki wdrożeniu wszechstronnych badań przesiewowych w ostatnich dziesięcioleciach. Natomiast w krajach rozwijających się rak szyjki macicy jest zaawansowany w chwili rozpoznania u 80% kobiet. Większość chorych to kobiety pracujące i wychowujące dzieci, co sprawia, że nowotwór staje się ważnym problemem społecznym. W ciągu kolejnych 10-20 lat epidemiologia raka szyjki macicy może ulec zmianie dzięki wprowadzeniu szczepień dziewcząt i młodych kobiet przeciw szczepom wirusa brodawczaka ludzkiego (human papilloma viruses, HPV).
Rak szyjki macicy ulega progresji miejscowej, naciekając początkowo tkanki sąsiadujące, następnie regionalne węzły chłonne, a dopiero później narządy odległe. W krajach rozwiniętych większość chorych zgłasza się, gdy nowotwór jest ograniczony do szyjki macicy (I stopień zaawansowania) lub nacieka okoliczne tkanki w ograniczonym stopniu (stopnie II lub III). Postępowanie w przypadku inwazyjnego raka szyjki macicy bez przerzutów zależy od stopnia zaawansowania nowotworu ustalanego według klasyfikacji FIGO w chwili rozpoznania. Leczenie chorych na raka in situ (stopień 0) do stopnia IB1 oraz niektórych chorych na raka w stopniu zaawansowania IIA polega na wykonaniu operacji, napromienianiu lub skojarzeniu obu metod, w zależności od preferencji lekarza i chorej. U chorych na raka w stopniu IB2 i na raki zaawansowane miejscowo (stopnie IIA-IVA) na całym świecie stosuje się leczenie kojarzące różne metody. Wydaje się, że przeprowadzenie chemioterapii neoadiuwantowej (neoadiuvant chemotherapy, NACT), a następnie radykalnej histerektomii połączonej z limfadenektomią, jest schematem równie skutecznym jak jednoczesna radiochemioterapia, rekomendowana obecnie jako leczenie z wyboru chorych na miejscowo zaawansowanego raka szyjki macicy (LACC). U chorych na raka z przerzutami odległymi (stopień IVB) lub w przypadku nawrotów standardową metodą postępowania paliatywnego jest chemioterapia oparta na pochodnych platyny. W wybranych przypadkach, gdy nawrót dotyczy pojedynczego ogniska w miednicy mniejszej, można rozważać ratującą operację z intencją wyleczenia lub radioterapię mającą na celu miejscowe opanowanie nowotworu.
Autorki niniejszego artykułu przeprowadziły analizę opublikowanych i prowadzonych obecnie badań (których dane są dostępne na stronie clinicaltrials.gov) poświęconych skojarzonemu i zachowawczemu leczeniu chorych na LACC, zwracając przy tym uwagę na najnowsze schematy chemioterapii (wykorzystywane u chorych na raka w stopniach IB2-IVA). Klasyfikacja stopni zaawansowania nowotworu i wytyczne postępowania w praktyce klinicznej są dostępne na stronie internetowej http://www.figo.org/files/figo-corp/docs/staging_booklet.pdf.
Dodaj do ulubionych