Miejscowo zaawansowany rak trzustki

Przeprowadzenie resekcji chirurgicznej pozwala na opóźnienie progresji nowotworu oraz złagodzenie objawów wtórnych do ucisku guza na drogi żółciowe i splot trzewny. Pięcioletnie przeżycie po doszczętnym usunięciu raka trzustki wynosi 18-24% w porównaniu do 5%w przypadkach  zaawansowanych i nieresekcyjnych. Kryteria resekcyjności w operacji Whipple’a, najczęstszym zabiegu chirurgicznym stosowanym w raku głowy trzustki, są bardzo restrykcyjne, a śmiertelność związana z leczeniem tą metodą wynosi 1-16% w zależności od ośrodka i chirurga. Operacja metodą Whipple’a polega na wycięciu głowy trzustki i pierwszej pętli dwunastnicy (pankreatoduodenektomia), zespoleniu żołądka z jelitem czczym (gastrojejunostomia) i zespoleniu pętli jelita czczego z przewodem wątrobowym wspólnym (hepatikojejunostomia). Zabieg wykonywany jest jedynie u chorych bez przeciwwskazań do tak rozległej operacji, w przypadku lokalizacji guza w głowie trzustki bez cech naciekania okolicznych narządów oraz bez przerzutów odległych. Z tych powodów przeprowadzenie operacji Whipple’a jest możliwe u niewielu chorych. W badaniu, w którym analizowano wyniki leczenia chirurgicznego uzyskane u 7000 chorych operowanych w latach 1992-95, umieralność wyniosła 16% w szpitalach,w których wykonywano rocznie najwyżej jedną operację Whipple’a w porównaniu z 4%w ośrodkach, w których rocznie przeprowadzano ponad 5 takich operacji. Za resekcyjne uznaje się zaledwie 20-25% raków trzustki, w rzeczywistości możliwość radykalnego usunięcia nowotworu dotyczy jednak jedynie niewielkiego odsetka chorych, co omówiono w dalszej części tego artykułu.
Jeśli doszczętne usunięcie raka trzustki jest wyjściowo niemożliwe, należy rozważyć zastosowanie jednej lub kilku metod leczenia poprzedzającego operację. Żadnej z dotychczasowych metod nie uznano jednak za standardową, co szczegółowo omówiono dalej.
Autorzy przedstawiają przypadki trzech chorych na miejscowo zaawansowanego raka trzustki. Oceniono możliwość przeprowadzenia leczenia chirurgicznego i rozważano wykorzystanie strategii, które przyczyniłyby się do poprawy przeżycia całkowitego.
Starano się rozstrzygnąć następujące zagadnienia kliniczne: 1) Jaka jest najlepsza strategia postępowania dla każdego z omawianych chorych, z wykorzystaniem leczenia adiuwantowego lub neoadiuwantowego? 2) Jaka jest najlepsza strategia postępowania z chorym na nieresekcyjnego raka trzustki? 3) Jakie powinno być postępowanie w przypadku progresji nowotworu? 4) Jakie inne działania wspomagające można zalecić?