Streszczenie
Wprowadzenie
Wraz ze zwiększającą się w całych Stanach Zjednoczonych liczbą młodych sportowców uprawiających różne dyscypliny pediatra coraz częściej staje wobec zagadnień związanych z uprawianiem sportu, jego bezpieczeństwem i podejmowaniem decyzji o powrocie do jego uprawiania. Młodzi sportowcy i ich rodziny coraz częściej zwracają się do pediatrów o poradę i pomoc w podjęciu decyzji w sprawie bezpiecznego uprawiania sportu oraz zapobiegania uszkodzeniom ciała. W niniejszym artykule przedstawiono problemy, z jakimi pediatrzy i lekarze specjalizujący się w tej dziedzinie mogą zetknąć się w swej praktyce. Są to: wstrząśnienie mózgu, obrażenia kręgosłupa szyjnego i uszkodzenia stawu skokowego. Zagadnienia teomówiono na przykładach.
Aktualne zasady postępowania z chorym ze wstrząśnieniem mózgu
Przypadek 1: uraz głowy
Piętnastoletnia dziewczynka zgłosiła się do pediatry następnego dnia po urazie głowy, którego doznała podczas gry w piłkę nożną. Ból głowy wystąpił po zderzeniu się głową z inną zawodniczką. Próbowała grać dalej, ale miała trudności z przypomnieniem sobie swojej pozycjii zadań na boisku. Nie straciła przytomności. Na własną prośbę opuściła boisko, a poza jego linią ocenił ją trener i wykluczył z dalszej gry. Rodzice dziewczynki byli zaniepokojeni i zawieźli ją na ostry dyżur. Wynik tomografii komputerowej był prawidłowy, nie uwidoczniono krwiakapod- ani nadtwardówkowego.
Bezpośrednie urazy głowy są częstym problemem medycznym spotykanym u młodych sportowców uprawiających dyscypliny silnie lub umiarkowanie kontaktowe (tab. 1). Niestety, większość epizodów wstrząśnienia mózgu u młodych sportowców nie jest zgłaszana, a liczba takich incydentów w Stanach Zjednoczonych wynosi około 300 000 rocznie; liczba ta jest jednak w rzeczywistości z pewnością dużo większa.
Uraz głowy, którego doznała omawiana nastolatka grająca w piłkę nożną wymaga zwrócenia uwagi na kilka zagadnień. Jak silne były jej obrażenia, a także, kiedy można się spodziewać całkowitego powrotu do zdrowia? Jak powinna być dalej monitorowana? Kiedy podejmie na nowo treningi i będzie mogła uczestniczyć w zawodach?
Ocena
Wstrząśnienie mózgu spowodowane znaczącym obrażeniem głowy, może być przyczyną takich objawów, jak utrata przytomności, splątanie, niepamięć wsteczna, zaburzenia wzroku i słuchu, rozdrażnienie i zmiany nastroju, trudności w utrzymaniu równowagi, ból głowy, letarg, bezsenność, zaburzenia pamięci, nudności i wymioty.
Podczas konferencji, która odbyła się w Pradze w 2004 r. (Conference on Concussion), mianem wstrząśnienia mózgu określono złożony proces patofizjologiczny zachodzący w mózgu, zapoczątkowany przez uraz wywołany działaniem sił biomechanicznych. W trakcie konferencji zwrócono uwagę, że zaburzenia czynności układu nerwowego pojawiają się zwykle nagle, są krótkotrwałe i mają skłonność do samoistnego ustępowania. Ponadto, zmiany neuropatologiczne wskazują, że zaburzenia czynnościowe przeważają nad obrażeniami strukturalnymi, zaś wyniki badań obrazowych układu nerwowego są na ogół prawidłowe. Podkreślano sekwencyjne ustępowanie objawów i zaburzeń poznawczych.
Wytyczne dotyczące postępowania z chorymi ze wstrząśnieniem mózgu są dostępne od wielu lat i do niedawna opierały się na systemach oceniających stopień uszkodzenia, a głównym kryterium była utrata przytomności. Zgodnie z tymi wytycznymi powrót do zwykłej aktywności uzależniano od stopnia wstrząśnienia mózgu. W nowszym podejściu podkreśla się, że oceny ciężkości uszkodzenia należy dokonywać dopiero po ustąpieniu objawów; istotny jest odpoczynek fizyczny i psychiczny, a także zaleca się stopniowe zwiększanie aktywności w miarę ustępowania objawów oraz staranne monitorowanie przez lekarza.
Dodaj do ulubionych