Płyn w jamie opłucnej

Płyn w jamie opłucnej jest nieprawidłowym jego nagromadzeniem, powstającym na skutek przesięku, gdy dochodzi do zaburzenia równowagi między ciśnieniem hydrostatycznym i onkotycznym. W wyniku tego płyn wydostaje się przez ścianę nienaruszonego łożyska naczyniowego albo na skutek wysięku, gdy płyn przenika przez nieszczelne ściany naczyń krwionośnych do jamy opłucnej.
Płyn przesiękowy w jamie opłucnej jest zazwyczaj wynikiem niewydolności serca, marskości wątroby, zespołu nerczycowego lub dializy otrzewnowej.
W przypadku niewydolności lewego serca lub ograniczenia przepływu krwi przez zastawkę mitralną zwiększone ciśnienie w żyłach płucnych prowadzi do przechodzenia płynu przez opłucną trzewną do jamy opłucnej. Niewydolność prawego serca lub nadciśnienie w tętnicy płucnej rzadko są przyczyną gromadzenia się znacznych objętości płynu w jamie opłucnej.
W przypadku marskości wątroby do pojawienia się płynu w jamie opłucnej dochodzi najprawdopodobniej na skutek przecieku przesiękowego płynu z jamy otrzewnej do jamy opłucnej przez drobne ubytki w przeponie, zwykle po prawej stronie. Podobnie dializa otrzewnowa może spowodować pojawienie się płynu w jamie opłucnej na skutek przecieku dializatu z jamy brzusznej.
W zespole nerczycowym płyn może się gromadzić w jamie opłucnej w wyniku zmniejszenia ciśnienia onkotycznego na skutek hipoalbuminemii, w połączeniu ze zwiększeniem ciśnienia hydrostatycznego w następstwie wyrównawczej hiperwolemii. Sporadycznie stan nadkrzepliwości w przebiegu zespołu nerczycowego może prowadzić do zatorowości płucnej, która z kolei może być przyczyną gromadzenia się przesięku lub wysięku w jamie opłucnej.
W przeciwieństwie do przesięku wysięk w jamie opłucnej jest przede wszystkim następstwem choroby opłucnej, takiej jak zakażenie bakteryjne, gruźlica, choroby autoimmunologiczne i naciek nowotworowy. Płyn w jamie opłucnej w dzieciństwie ma najczęściej podłoże zapalne i powstaje w związku z zapaleniem płuc lub ropniem płuca.
Przyczyny gromadzenia się płynu w jamie opłucnej w okresie noworodkowym mają inny charakter w porównaniu z późniejszym dzieciństwem. Najczęstszym rodzajem jest gromadzenie chłonki w jamie opłucnej (chylothorax). Inne to: krwiak opłucnej (hemothorax), wrodzony zespół nerczycowy, obrzęk płodowy (hydrops fetalis) oraz powikłania będące następstwem założenia cewnika do żył centralnych.