Zapalenie oskrzelików

Wprowadzenie

Przyczyną zapalenia oskrzelików, definiowanego jako stan zapalny drobnych oskrzelików, jest zwykle ostre zakażenie wirusowe. U dzieci do 2 roku życia wirusowe zapalenie oskrzelików jest najczęściej występującą chorobą zakaźną dolnych dróg oddechowych. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym zapalenia oskrzelików jest syncytialny wirus oddechowy (respiratory syncytial virus, RSV). Inne znane patogeny to: adenowirusy, ludzki metapneumowirus, wirus grypy i wirus paragrypy.
Zapalenie oskrzelików rozpoczyna faza ostrego zakażenia komórek nabłonkowych wyściełających drobne drogi oddechowe. Zakażenie prowadzi do obrzęku, zwiększenia wytwarzania śluzu, a w rezultacie do martwicy i regeneracji tych komórek. Do objawów klinicznych zapalenia oskrzelików należą: nieżyt nosa, kaszel, przyśpieszony oddech, uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych, hipoksja oraz świsty i trzeszczenia nad polami płucnymi.
Diagnostyka i sposób leczenia zapalenia oskrzelików są bardzo zróżnicowane. Mimo że choroba jest stosunkowo łatwo rozpoznawana, bardzo często zleca się dodatkowe badania (między innymi wirusologiczne i zdjęcia radiologiczne klatki piersiowej), które jednak niewiele wnoszą do rozpoznania. Również stosowane leczenie tylko w niewielkim stopniu wpływa na czas hospitalizacji, nasilenie objawów klinicznych i rokowanie dotyczące między innymi nawrotu świstów i rozwoju astmy. W 2006 roku American Academy of Pediatrics (AAP) wydała zalecenia kliniczne dotyczące rozpoznawania, diagnostyki i leczenia zapalenia oskrzelików (tab. 1). Zalecenia oparto na aktualnym piśmiennictwie i opiniach ekspertów (tab. 2). Stosowanie się do zaleceń klinicznych AAP pozwala zmniejszyć częstość wykonywania zbędnych badań diagnostycznych, zwraca uwagę klinicystów na skuteczne metody leczenia i ułatwia przekazywanie zaleceń rodzicom i opiekunom dzieci chorych na zapalenie oskrzelików.