Cukrzyca – kontrola glikemii podczas zawału i po zawale mięśnia sercowego

lek. Małgorzata Strojek1
dr n. med. Maciej Janiszewski2
dr n. med. Marek Chmielewski1
prof. dr hab. n. med. Marek Kuch1

1Katedra i Klinika Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II Wydziału Lekarskiego WUM, Warszawa

2Zakład Niewydolności Serca i Rehabilitacji Kardiologicznej, Katedra Kardiologii, Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych II Wydziału Lekarskiego WUM, Warszawa

Adres do korespondencji: lek. Małgorzata Strojek, Mazowiecki Szpital Bródnowski, Bródnowskie Centrum Kliniczne, Zespół Oddziałów Chorób Wewnętrznych, Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego, Warszawa, e-mail: strojekmagorzata@wp.pl

W artykule przedstawiono najnowsze rekomendacje dotyczące skutecznego postępowania hipoglikemizującego u pacjentów z hiperglikemią i ostrym zespołem wieńcowym. Leczenie opiera się na wlewach z insuliny, jednak zakres kontroli glikemii nadal pozostaje przedmiotem dyskusji. Co więcej, ostatnie badania dowodzą, że zarówno hiperglikemia, jak i epizody hipoglikemii pogarszają rokowanie w tej grupie pacjentów.

Wprowadzenie

Celem nowoczesnego leczenia pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (OZW) jest nie tylko jak najszybsze przywrócenie prawidłowego przepływu krwi w dozawałowej tętnicy wieńcowej, lecz także wdrożenie skutecznej prewencji wtórnej, która zmniejszy liczbę powikłań i zredukuje śmiertelność. Jednym z czynników sprzyjających występowaniu niekorzystnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów podczas i po OZW jest nieprawidłowa glikemia.

U chorych hospitalizowanych z powodu OZW często obserwuje się podwyższone stężenie glukozy we krwi. Może to dotyczyć zarówno osób z już wcześniej rozpoznaną cukrzycą, jak i tych z obecną, ale nierozpoznaną cukrzycą lub ze stanem przedcukrzycowym. Badania epidemiologiczne wskazują, że chorzy na cukrzycę są obciążeni 2-4-krotnie większym ryzykiem wystąpienia OZW niż chorzy z prawidłową gospodarką węglowodanową. Dawniej sądzono, że hiperglikemia pojawiająca się podczas OZW jest jedynie ostrą reakcją organizmu na stres. Obecnie wiadomo jednak, że u wielu chorych cukrzyca występuje przed OZW, natomiast ze względu na skąpoobjawowy przebieg pozostaje nierozpoznana. Rozpoznanie ustalane jest dopiero wtedy, gdy w trakcie hospitalizacji z powodu OZW pacjenta poddaje się bardziej szczegółowym badaniom oceniającym gospodarkę węglowodanową.

Należy podkreślić, że chorzy z OZW i towarzyszącą cukrzycą należą do grupy szczególnie wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego. Grupa ta jest narażona na częstsze występowanie wielu powikłań, takich jak: niewydolność serca, ponowny zawał mięśnia sercowego, udar, niewydolność nerek i krwawienia.1 Prawidłowe leczenie cukrzycy stanowi jeden z najważniejszych celów terapii u pacjentów po zawale mięśnia sercowego, jednak zakres kontroli glikemii nadal pozostaje przedmiotem dyskusji.

Epidemiologia

W ciągu ostatnich dziesięcioleci obserwuje się systematyczny wzrost liczby zachorowań na cukrzycę. Według danych World Health Organization (WHO) w 2014 r. na całym świecie na cukrzycę chorowało 422 mln dorosłych (dla porównania w 1980 r. było ich 180 mln). Dynamiczny wzrost zachorowań wiąże się niewątpliwie z niekorzystną dla zdrowia zmianą modelu życia: głównie z wysokotłuszczową dietą i małą aktywnością fizyczną i będącym ich skutkiem nadmiernym przyrostem masy ciała.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Patofizjologia hiperglikemii w OZW

OZW jest swoistą burzą metaboliczną. Stres i ból wieńcowy powodują silną stymulację adrenergiczną, obserwowaną już od pierwszych minut OZW. Skutkuje to [...]

Hiperglikemia w ostrej fazie zawału mięśnia sercowego – postępowanie

U każdego pacjenta z rozpoznaniem OZW przy przyjęciu do szpitala zaleca się rutynowo oznaczenie stężenia glukozy (klasa zaleceń I/poziom dowodu C).9 [...]

Leczenie hipoglikemizujące po zakończeniu hospitalizacji

Podsumowanie

Cukrzyca i choroba wieńcowa to złożone jednostki chorobowe, które często występują równolegle. Zapadalność na nie systematycznie wzrasta. Cukrzyca jest nie tylko [...]