Neurologia

Połowiczy ból głowy

dr n. med. Izabela Domitrz

Katedra i Klinika Neurologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Adres do korespondencji: dr n. med. Izabela Domitrz, Katedra i Klinika Neurologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Banacha 1a, 02-097 Warszawa. E-mail: izabela.domitrz@wum.edu.pl

Ból głowy należy do najczęstszych powodów konsultacji neurologicznej. Połowiczy ból głowy jest najczęściej kojarzony z migreną, wiele samoistnych i objawowych bólów głowy może być jednak zlokalizowanych w połowie głowy.

CELE ARTYKUŁU

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

• wymienić najczęstsze przyczyny połowiczego bólu głowy

• rozpoznać cechy połowiczego bólu głowy charakterystyczne dla choroby objawowej

• zlecić podstawową diagnostykę różnicową połowiczego bólu głowy w celu wykluczenia przyczyn objawowych


Połowiczy ból głowy jest nie tylko objawem migreny, ale poza innymi samoistnymi bólami głowy, takimi jak ból głowy klasterowy, napadowa hemikrania czy idiopatyczny nerwoból nerwu trójdzielnego bywa objawem innych, często niebezpiecznych dla pacjenta chorób grożących poważnymi powikłaniami. W artykule omówiono niektóre samoistne i objawowe bóle głowy o lokalizacji połowiczej. Do objawowych bólów głowy należą m.in. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnicy skroniowej, zespół bólowy stawu skroniowo-żuchwowego, malformacje naczyniowe (malformacja tętniczo-żylna, tętniak, naczyniak żylny), krwotok wewnątrzczaszkowy oraz rozwarstwienie tętnicy szyjnej.

Ból głowy należy do najczęstszych powodów konsultacji neurologicznej. Połowiczy ból głowy jest najczęściej kojarzony z migreną, wiele samoistnych i objawowych bólów głowy może być jednak zlokalizowanych w połowie głowy. Objawowe bóle głowy stanowią zwykle jeden z objawów określonych chorób, np. zapalnych, naczyniowych, stanów rozrostowych, mogą być także spowodowane urazem głowy. Mimo że w populacji ogólnej występują rzadziej niż samoistne bóle głowy, ważne jest różnicowanie, czy ból głowy jest objawem towarzyszącym innej jednostce nozologicznej lub zespołowi objawowemu, czy jest chorobą samą w sobie, czyli pierwotnym, samoistnym bólem głowy. Nie należy pochopnie rozpoznawać samoistnego bólu głowy, np. migreny, jeżeli chory lokalizuje ból w połowie głowy. Konieczne jest szczegółowe badanie podmiotowe oraz przedmiotowe i podjęcie dalszego odpowiedniego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. W rozpoznawaniu bólu głowy pomocna jest międzynarodowa klasyfikacja bólów głowy (ICHD-I – International Classification of Headache Disorders I),1 opracowana przez Międzynarodowe Towarzystwo Bólu Głowy (IHS – International Headache Society) w 1988 r., a następnie zmodyfikowana i unowocześniona w oparciu o nowsze wyniki badań w 2004 r. (ICHD-II – International Classification of Headache Disorders II).2 W klasyfikacji uwzględniono kryteria rozpoznawania wszystkich bólów głowy – samoistnych i objawowych.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Samoistne połowicze bóle głowy

Migrena charakteryzuje się połowiczym bólem głowy pojawiającym się napadowo i trwającym od 1 godziny (u dzieci) lub 4 godzin (u osób dorosłych) do 72 [...]

Objawowe połowicze bóle głowy

Połowiczy, napadowy i jednostronny ból głowy może być często jedynym objawem niepękniętych tętniaków naczyń mózgu, malformacji tętniczo-żylnych czy naczyniaka jamistego. Przypomina napad [...]

Podsumowanie

Pacjenci z bólem głowy trafiają do lekarzy każdej specjalności. Rolą lekarza jest wykluczenie objawowego charakteru dolegliwości, a dopiero na końcu diagnostyki odesłanie do [...]