Kardiologia

Wartość ABPM w praktyce internistycznej

dr hab. n. med. Rafał Dąbrowski1, prof. nadzw. dr hab. n. med. Marek Kabat2

1 II Klinika Choroby Wieńcowej Instytutu Kardiologii w Warszawie

2 Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytutu Kardiologii w Warszawie

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Rafał Dąbrowski, II Klinika Choroby Wieńcowej, Instytut Kardiologii, ul. Spartańska 1, 02-637 Warszawa. E-mail: rdabrowski@ikard.pl

Ambulatoryjny całodobowy pomiar ciśnienia tętniczego jest coraz lepiej dostępnym badaniem, które z uwagi na wysoką wartość rokowniczą ułatwia rozpoznanie nadciśnienia tętniczego oraz umożliwia zidentyfikowanie pacjentów obciążonych ryzykiem wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych.

CELE ARTYKUŁU

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:

• rozpoznać przypadek wymagający przeprowadzenia ambulatoryjnego całodobowego pomiaru ciśnienia tętniczego

• zinterpretować wynik całodobowego ambulatoryjnego pomiaru ciśnienia tętniczego

• rozpoznać sytuację wymagającą modyfikacji dotychczasowej terapii na podstawie wyniku ambulatoryjnego całodobowego pomiaru ciśnienia tętniczego


Ambulatoryjny całodobowy pomiar ciśnienia tętniczego (ABPM – ambulatory blood pressure monitoring) metodą nieinwazyjną po raz pierwszy zastosował Maurice Sokolow w 1960 r., a udoskonalili go Hinman, Engel i Bickford dwa lata później.1 Niewątpliwie był to istotny krok w kierunku diagnostyki i leczenia nadciśnienia tętniczego. Nieustanny postęp technologiczny, w tym miniaturyzacja elementów urządzenia, rozwój oprogramowania i efektywnych źródeł zasilania, doprowadził do obniżenia kosztów aparatów do ABPM, a co za tym idzie – do ich większej dostępności. Jednak do dziś zalecenia dotyczące rutynowego stosowania tej metody w diagnostyce i leczeniu nadciśnienia tętniczego nie są jednoznaczne.2 Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) i European Society of Hypertension (ESH) zalecają ABPM w określonych sytuacjach, kiedy istnieją ku temu przesłanki kliniczne.3,4 Brytyjskie zalecenia National Institute for Health and Care Excellence (NICE) z 2011 r. rekomendują zastosowanie ABPM (co najmniej 14 pomiarów w okresie aktywności, odstępy maks. 30 min) w przypadku stwierdzenia wartości ciśnienia przekraczających 140/90 mmHg podczas wizyty lekarskiej w celu potwierdzenia rozpoznania nadciśnienia tętniczego.5 W tym roku mają zostać opublikowane zalecenia amerykańskie: Joint National Committee (JNC 8, poprzednia edycja: JNC 7, ukazała się w 2003 r.).6

W skład zestawu do ABPM wchodzi mankiet połączony przewodem z aparatem mocowanym do paska pacjenta. Aparat zawiera pompę napełniającą mankiet w programowanych odstępach czasowych, mikroprocesor, pamięć elektroniczną i źródło zasilania. Ostatnim ogniwem systemu jest komputer – dane zapisane w pamięci aparatu są przekazywane do komputera z zastosowaniem odpowiedniego programu, a następnie odczytywane, analizowane i drukowane (ryc. 1, 2).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Korzyści wynikające z ABPM

Metoda ta pozwala na wyeliminowanie błędów popełnianych przy pomiarach klasycznych.7 Różnice między rejestracją ABPM a pomiarem metodą tradycyjną mogą wynosić dla ciśnienia [...]

Punkty i metody oceny ABPM

Za prawidłowe ciśnienie tętnicze oznaczone za pomocą ABPM należy uznać wartości średnie <135/85 mmHg w ciągu dnia i <120/70 mmHg w nocy oraz <130/80 [...]

Uwagi praktyczne

Podczas 24-godzinnego monitorowania ciśnienia tętniczego należy zwrócić uwagę na następujące zasady:

Zmienność ciśnienia tętniczego

Większa zmienność ciśnienia tętniczego w ciągu doby oraz brak spadku ciśnienia w nocy >10% ściśle wiążą się z występowaniem uszkodzeń narządowych.14 Można wyróżnić krótko- [...]

ABPM a leczenie hipotensyjne

Przeprowadzenie ABPM pozwala na racjonalną kwalifikację pacjentów do leczenia hipotensyjnego. Za jego pomocą można też zweryfikować występowanie nadciśnienia białego fartucha oraz [...]

Zastosowanie ABPM w praktyce internistycznej

Obraz populacji chorych z nadciśnieniem tętniczym jest bardzo różnorodny. Najwięcej problemów sprawiają pacjenci niewspółpracujący z lekarzem – samodzielnie zmieniający zalecone dawkowanie na zasadzie: [...]

Podsumowanie

Nadciśnienie tętnicze jest jedną z najczęściej występujących chorób układu krążenia (do 10 mln chorych tylko w Polsce), w związku z czym postępowanie terapeutyczne w tym zakresie [...]