Konsultacje – inni specjaliści do internistów

Pytania internisty do okulisty i optometrysty

dr n. med. Anna M. Ambroziak 1,2
mgr Weronika Leszczyńska 2

1 Samodzielny Publiczny Kliniczny Szpital Okulistyczny, Warszawa

2 Zakład Optyki Informacyjnej, Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Adres do korespondencji: dr n. med. Anna M. Ambroziak, Samodzielny Publiczny Kliniczny Szpital Okulistyczny, ul. Sierakowskiego 13, 03-709 Warszawa.

Do lekarza okulisty należy kierować każdego pacjenta po 40 r.ż. rutynowo minimum raz na dwa lata, pacjenta po 50 r.ż. – raz do roku. Stwierdzenie zaburzeń ostrości wzroku zawsze powinno skutkować skierowaniem do okulisty.

1. Kiedy zaburzenia ostrości wzroku powinny skutkować skierowaniem pacjenta do okulisty?

Zaburzenia ostrości wzroku zawsze powinny skutkować skierowaniem pacjenta do okulisty; objawy nagłe – w trybie pilnym, objawy postępujące stopniowo i przewlekłe – w trybie planowym. Pytanie, jakie powinniśmy sobie postawić, to: Jak powinien wyglądać podstawowy schemat badań okulistycznych, czyli kiedy skierować dorosłego pacjenta do lekarza okulisty? Rutynowo pacjenta po 40 r.ż. należy kierować do lekarza okulisty minimum raz na dwa lata, pacjenta po 50 r.ż. – raz do roku.

Przypadki szczególne:

  • pacjenci z rozpoznaną lub diagnozowaną jaskrą, zgodnie z zaleceniem lekarza okulisty (zwykle częściej w okresie diagnostycznym i w przypadkach nagłej progresji zmian w czasie)
  • pacjenci po zabiegach okulistycznych, np. po usunięciu zaćmy, zgodnie z zaleceniami lekarza okulisty (częstsze kontrole we wczesnym okresie pooperacyjnym oraz w okresie kwalifikacji do zabiegu)
  • pacjenci z cukrzycą, zależnie od czasu trwania choroby oraz obecności i zaawansowania zmian cukrzycowych w narządzie wzroku
  • pacjenci z nadciśnieniem tętniczym, zależnie od czasu trwania choroby i stosowanego leczenia
  • pacjenci z wysoką krótkowzrocznością (powyżej 6 dioptrii)
  • pacjenci noszący soczewki kontaktowe
  • pacjenci leczeni preparatami wymagającymi monitorowania narządu wzroku (np. przewlekła steroidoterapia), zależnie od wskazań dla danego pacjenta.


Przypadki nagłe wymagające konsultacji okulistycznej to:

  • urazy narządu wzroku, w tym ciała obce
  • oparzenia chemiczne i termiczne
  • nagłe zaniewidzenie
  • ostre bolesne czerwone oko
  • istotny spadek ostrości wzroku
  • błyski, zasłona przed okiem
  • objawy neurookulistyczne, tj. opadnięcie powieki czy nagłe dwojenie.

2. Co internista powinien wiedzieć o doborze okularów?

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

1. Kiedy zaburzenia ostrości wzroku powinny skutkować skierowaniem pacjenta do okulisty?

Zaburzenia ostrości wzroku zawsze powinny skutkować skierowaniem pacjenta do okulisty; objawy nagłe – w trybie pilnym, objawy postępujące stopniowo i przewlekłe – w trybie [...]

2. Co internista powinien wiedzieć o doborze okularów?

Stopniowy spadek ostrości wzroku często jest wynikiem braku lub nieodpowiedniej korekcji. Dobór okularów może być przeprowadzony zarówno przez lekarza okulistę, jak [...]

3. Jakie objawy powinny skutkować zaleceniem pacjentowi okularów do czytania?

Konieczność stosowania okularów do czytania u pacjentów po 40 r.ż., zwana prezbiopią, jest wynikiem związanego z wiekiem fizjologicznego zmniejszania amplitudy akomodacji. Początkowo objawia [...]

4. Czy pacjenta z zaburzeniami ostrości widzenia podczas czytania skierować do okulisty, czy do optyka?

Jeżeli objawy zaburzenia ostrości wzroku do bliży nie mają charakteru nagłego, to specjalistą, do którego pacjent powinien być skierowany, może być [...]

5. Co odpowiedzieć pacjentowi, gdy zapyta, czy okulary do czytania kupione w hipermarkecie są wystarczające?

Okulary do czytania kupione w hipermarkecie absolutnie nie są wystarczające, nawet jeśli ich moce odpowiadają naszej aktualnej preskrypcji. Każda osoba ma charakterystyczne [...]

6. Czy te same okulary mogą służyć zarówno do czytania, jak i do pracy przy komputerze?

W przypadku osób z wczesną prezbiopią zakres odległości wyraźnego widzenia w okularach do czytania jest szeroki i zazwyczaj pozwala też na swobodną i komfortową pracę przed [...]

7. Jakie są zalety i wady okularów ze szkłami progresywnymi?

Niepodważalną zaletą stosowania okularów z soczewkami progresywnymi jest wygoda używania jednej pary okularów zapewniających wyraźne widzenie na wszystkich odległości w porównaniu ze stosowaniem [...]

8. Co poradzić pacjentowi, który skarży się na zawroty głowy przy noszeniu okularów progresywnych?

Pacjent powinien udać się do salonu optycznego, gdzie zostały wykonane okulary, gdyż niewielkie wymodelowanie/dogięcie okularów progresywnych może wyeliminować dolegliwości i w znacznym stopniu [...]

9. Co poradzić choremu, który skarży się, że męczy się przy dłuższym czytaniu książki, gdy używa okularów progresywnych, ze względu na konieczność ciągłego odginania głowy do tyłu?

Jeśli obniżenie czytanego tekstu nie eliminuje dolegliwości u użytkownika okularów progresywnych, powinien on zwrócić się do optyka, u którego okulary zostały wykonane, z prośbą [...]

10. Jakie objawy mogą nasuwać podejrzenie, że ich przyczyną są niewłaściwie dobrane okulary u dorosłych?

Typowymi objawami niewłaściwie dobranych mocy soczewek okularowych są nieostre lub podwójne widzenie, zmęczenie, dyskomfort, zawroty i bóle głowy, a czasem przekrwienie oczu pojawiające [...]