Kierowanie do specjalisty

Kiedy skierować chorego do otorynolaryngologa?

prof. dr hab. n. med. Jurek Olszewski

Klinika Otolaryngologii, Onkologii Laryngologicznej, Audiologii i Foniatrii Uniwersytet Medyczny, Łódź

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Jurek Olszewski, Klinka Otolaryngologii, Onkologii Laryngologicznej, Audiologii i Foniatrii UM w Łodzi, ul. Żeromskiego 113, 90-549 Łódź. E-mail: jurek.olszewski@umed.lodz.pl. Tel./fax 42 639 35 81

Chorzy z dolegliwościami otorynolaryngologicznymi najczęściej zgłaszają się do lekarzy rodzinnych, co wiąże się z odpowiedzialnością zawodową i etyczną lekarzy POZ, aby prawidłowo rozpoznać chorobę i rozpocząć wstępne leczenie.

Wprowadzenie

Ponad połowa jednostek i stanów patologicznych, które zostaną wymienione w artykule, wymaga jedynie wstępnej diagnostyki i doraźnego postępowania, a następnie konsultacji otolaryngologicznej, która ma określić sposób dalszego prowadzenia chorego i ewentualną współpracę z lekarzem rodzinnym.1-3

Przed lekarzem bez specjalizacji otolaryngologicznej, który ma postawić właściwe wstępne rozpoznanie, stoi trudne zadanie przeprowadzenia badania przedmiotowego otolaryngologicznego. Wymaga to praktycznego doświadczenia. Na ogół nie ma w gabinecie lekarza rodzinnego sprzętu, który – zgodnie z przepisami – powinien się tam znajdować: zestaw do laryngoskopii pośredniej, komplet stroików, audiometr, wziernik nosowy, wziernik uszny czy strzykawka 250 ml do wypłukiwania woszczyny.2,3

Trudnością, tylko pozornie łatwą do pokonania, jest również wykonywanie wielu zabiegów, o których lekarze uczą się podczas kształcenia przeddyplomowego na studiach, a także później w trakcie kilkuletniej specjalizacji z medycyny rodzinnej (m.in. wypłukiwanie woszczyny, wykonywanie na wiele różnych sposobów tamponady przedniej nosa podczas krwawień i usuwanie tamponad czy próby usuwania niezaklinowanych ciał obcych z przewodu słuchowego lub z nosa). Zabiegi takie są wykonywane dość często przez lekarzy rodzinnych w wielu krajach Europy.

Wybrane objawy i choroby uszu

Zasadne skierowanie chorego do otorynolaryngologa

Ciało obce w uchu

Głównymi ciałami obcymi w przewodzie słuchowym zewnętrznym są: koraliki, małe pionki do gry z tworzyw sztucznych, metalowe kulki, spinacze, a w porze letniej – owady, które wpadają do przewodu słuchowego zewnętrznego i powodują szczególnie przykre dolegliwości związane z ich ruchliwością w obrębie ucha zewnętrznego i błony bębenkowej.

Lekarz rodzinny w przypadku stwierdzenia w przewodzie słuchowym zewnętrznym owada może choremu przynieść ulgę poprzez wlanie do przewodu słuchowego roztworu oleistego, np. oleju parafinowego, a następnie wypłukanie ucha. Zawsze należy sprawdzić w otoskopii, czy nie ma uszkodzonej skóry przewodu słuchowego, a zwłaszcza błony bębenkowej.

Próby usunięcia ciała obcego przez osoby bez odpowiedniego doświadczenia są niebezpieczne i mogą prowadzić do uszkodzeń skóry przewodu, błony bębenkowej, a nawet do całkowitej głuchoty, dlatego też chory powinien być skierowany do otolaryngologa w trybie pilnym.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wybrane objawy oraz choroby nosa i zatok przynosowych

Urazy te mogą być izolowane lub obejmować wiele struktur w obrębie części twarzowej i części mózgowej czaszki oraz dotyczyć nosa, zatok przynosowych, ucha [...]

Wybrane objawy i choroby jamy ustnej i gardła

Głównymi objawami po wniknięciu ciała obcego jest kłujący ból podczas połykania, nadmierne ślinienie, odruchy wymiotne oraz – w przypadku umiejscowienia w części krtaniowej [...]

Wybrane objawy i choroby krtani

Najczęściej są to uszkodzenia mechaniczne, często o bardzo groźnych powikłaniach ze względu na fakt, że krtań jest wybitnie wstrząsorodnym narządem i może wystąpić [...]

Podsumowanie

W przypadku większości objawów i przedstawionych chorób konieczna jest konsultacja laryngologiczna oraz ścisła współpraca lekarza rodzinnego z laryngologiem.1,2