Dermatologia

Zmiany skórne jako niepożądana reakcja na lek

prof. zw. dr hab. n. med. Anna Woźniacka

Klinika Dermatologii i Wenerologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź

Adres do korespondencji: prof. zw. dr hab. n. med. Anna Woźniacka, Klinika Dermatologii i Wenerologii UM w Łodzi, pl. Hallera 1, budynek nr 6, 90-647 Łódź

Opis przypadku

Do Kliniki Dermatologii i Wenerologii, z powodu rozsianych zmian skórnych i duszności, zgłosiła się 26-letnia kobieta. Wykwity miały charakter bąbli pokrzywkowych (ryc. 1). Pojawiły się nagle, towarzyszył im silny świąd. Pacjentka poinformowała, że od 2 dni z powodu infekcji górnych dróg oddechowych oraz znacznych dolegliwości bólowych ze strony mięśni i stawów leczona jest naproksenem, inozyną pranobeks i metamizolem. Metamizol stosowała już wcześniej, natomiast nie pamięta, czy przyjmowała inozynę pranobeks i naproksen. Na oddziale odstawiono powyższe leki, włączono cetyryzynę w dawce 2 × 10 mg oraz deksametazon 8 mg przez 3 dni. Zmiany ustąpiły bez pozostawienia śladu.


W rozpoznaniu różnicowym należy uwzględnić inne formy niepożądanej reakcji na lek:

1. Osutkę plamisto-grudkową

2. Pokrzywkę

3. Rumień guzowaty

4. Polekową reakcję z eozynofilią i objawami ogólnymi

Osutka plamisto-grudkowa

Osutka plamisto-grudkowa należy do najczęściej obserwowanych niepożądanych reakcji na lek. Zmiany zlokalizowane są początkowo na tułowiu i kończynach, a następnie uogólniają się, zajmując również twarz (ryc. 2). Mają postać plam i grudek, które szerzą się obwodowo. Pokrywają większe obszary skóry, na których można zaobserwować pęcherzyki i nadżerki. W fałdach skórnych (pachwinowe, podpiersiowe) pojawiają się czasami maceracja i sączenie. Rzadziej wykwity obejmują całą skórę (erytrodermia) i błonę śluzową. Zmiany utrzymują się kilka, częściej kilkanaście dni. Ustępują ze złuszczaniem, pozostawiając często pozapalne przebarwienia. Nawracają po ponownym podaniu leku. Mogą współistnieć z pokrzywką. W leczeniu najważniejsze jest odstawienie podejrzanego leku i przyjmowanie leków przeciwhistaminowych. Często konieczne jest również włączenie preparatów glikokortykosteroidowych w średnich dawkach (30-40 mg prednizonu). Miejscowo stosuje się maści i kremy zawierające preparaty glikokortykosteroidowe oraz emolienty.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Pokrzywka

Pokrzywka (urticaria) jest jedną z najczęstszych chorób skóry o bardzo charakterystycznym obrazie klinicznym, który tworzą bąble pokrzywkowe (ryc. 3). <<>>Są to płasko-wyniosłe [...]

Rumień guzowaty

Rumień guzowaty cechuje się obecnością ostrozapalnych guzów o średnicy kilku centymetrów, zlokalizowanych symetrycznie na przedniej powierzchni podudzi (ryc. 4). <<>>Choroba występuje [...]

Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi

Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS – drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms) jest ciężką, potencjalnie zagrażającą życiu, niepożądaną reakcją [...]

Komentarz

Zmiany skórne sprowokowane podaniem leku miejscowego lub systemowego cechują się heterogennym obrazem klinicznym. Dane epidemiologiczne wskazują, że w ostatnich latach ich liczba [...]