Dostęp Otwarty

Za­po­bie­ga­nie skur­czo­wi na­czyń mó­zgo­wych i je­go le­cze­nie

Do­ust­ne sto­so­wa­nie ni­mo­dy­pi­ny po­pra­wia wy­ni­ki le­cze­nia cho­rych z krwa­wie­niem pod­pa­ję­czy­nów­ko­wym. Do­ust­ne lub do­żyl­ne sto­so­wa­nie in­nych an­ta­go­ni­stów wap­nia nie da­ło pew­nych wy­ni­ków. Za­po­bie­ga­nie skur­czo­wi na­czy­nio­we­mu roz­po­czy­na się na wcze­snym eta­pie le­cze­nia i po­le­ga na utrzy­ma­niu pra­wi­dło­wej ob­ję­to­ści krwi krą­żą­cej i prze­ciw­dzia­ła­niu hi­po­wo­le­mii. Le­cze­nie ob­ja­wo­we­go skur­czu na­czyń opie­ra się na za­sa­dzie trzech H, czy­li do­pro­wa­dze­nia do hi­per­wo­le­mii, hi­per­ten­sji, he­mo­di­lu­cji.

Le­cze­nie na­pa­dów pa­dacz­ko­wych

Pro­fi­lak­tycz­ne po­da­wa­nie le­ków prze­ciw­pa­dacz­ko­wych moż­na roz­wa­żać we wcze­snym okre­sie po wy­stą­pie­niu krwa­wie­nia. Nie za­le­ca się ru­ty­no­we­go po­da­wa­nia le­ków z tej gru­py przez dłu­gi czas. Ta­ką te­ra­pię moż­na roz­wa­żać u pa­cjen­tów z ta­ki­mi czyn­ni­ka­mi ry­zy­ka, jak: wcze­śniej­sze na­pa­dy w wy­wia­dzie, krwiak śród­mó­zgo­wy, udar nie­do­krwien­ny i tęt­niak tęt­ni­cy środ­ko­wej mó­zgu.

Le­cze­nie hi­po­na­tre­mii

Hi­po­na­tre­mia wy­stę­pu­je u 10-30% pa­cjen­tów z krwa­wie­niem pod­pa­ję­czy­nów­ko­wym i mo­że być nie­za­leż­nym czyn­ni­kiem ry­zy­ka zgo­nu. Pod­czas le­cze­nia na­le­ży uni­kać po­da­wa­nia pły­nów hi­po­to­nicz­nych i zmniej­sze­nia ob­ję­to­ści ło­ży­ska na­czy­nio­we­go. U wy­bra­nych pa­cjen­tów za­sad­ne jest mo­ni­to­ro­wa­nie ośrod­ko­we­go ci­śnie­nia żyl­ne­go, ci­śnie­nia za­kli­no­wa­nia tęt­ni­cy płuc­nej, bi­lan­su pły­nów i cię­ża­ru cia­ła oraz po­da­wa­nie pły­nów izo­to­nicz­nych w przy­pad­ku zmniej­sze­nia wo­le­mii. W przy­pad­ku hi­po­na­tre­mii sto­su­je się flu­dro­kor­ty­zon i hi­per­to­nicz­ny (3%) roz­twór chlor­ku so­du.

Pod­su­mo­wa­nie

Krwa­wie­nie pod­pa­ję­czy­nów­ko­we jest sta­nem za­gro­że­nia ży­cia, któ­re na­le­ży po­dej­rze­wać za­wsze, gdy pa­cjent skar­ży się na ból gło­wy o nie­spo­ty­ka­nej do­tąd si­le. Pod­sta­wą roz­po­zna­nia jest TK, a w przy­pad­ku jej ne­ga­tyw­ne­go wy­ni­ku ba­da­nie pły­nu mó­zgo­wo­-rdze­nio­we­go. Po­twier­dze­nie obec­no­ści tęt­nia­ka naj­le­piej uzy­skać w kla­sycz­nej an­gio­gra­fii. Wcze­sne le­cze­nie za­bie­go­we ma na ce­lu za­po­bie­ga­nie po­wtór­ne­mu krwa­wie­niu i na­le­ży dą­żyć do je­go prze­pro­wa­dze­nia u więk­szo­ści pa­cjen­tów. Głów­nym ce­lem pro­wa­dzo­ne­go jed­no­cze­śnie le­cze­nia za­cho­waw­cze­go jest za­po­bie­ga­nie skur­czo­wi na­czyń mó­zgo­wych i ogra­ni­cza­nie je­go skut­ków oraz prze­ciw­dzia­ła­nie hi­po­wo­le­mii.

Opra­co­wa­no na pod­sta­wie: Be­der­son JB i wsp. Gu­ide­li­nes for the Ma­na­ge­ment of Aneu­ry­smal Sub­a­rach­no­id He­mor­r­ha­ge. A Sta­te­ment for He­al­th­ca­re Pro­fes­sio­nals From a Spe­cial Wri­ting Gro­up of the Stro­ke Co­un­cil, Ame­ri­can He­art As­so­cia­tion. http://stro­ke.aha­jo­ur­nals.org (stan na 18 lu­te­go 2009).