Temat numeru

Alergiczny nieżyt nosa – diagnostyka i terapia

dr hab. n. med. Adam J. Sybilski

Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny
Oddział Chorób Dziecięcych i Noworodkowych z Centrum Alergologii i Dermatologii, CSK MSWiA w Warszawie

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Adam J. Sybilski, Zakład Profilaktyki Zagrożeń Środowiskowych i Alergologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Oddział Chorób Dziecięcych i Noworodkowych z Centrum Alergologii i Dermatologii, CSK MSWiA w Warszawie; e-mail: adam.sybilski@cskmswia.pl

Choroby alergiczne, w tym alergiczny nieżyt nosa (ANN), to ogólnoświatowy problem generujący znaczne obciążenie dla opieki zdrowotnej, zwłaszcza w krajach rozwiniętych i wysoko uprzemysłowionych.1 Nie jest to z reguły schorzenie zagrażające życiu i nie wiąże się z wysoką śmiertelnością, występuje jednak głównie u osób będących w okresie intensywnego życia zawodowego lub nauki, co ma ogromne znaczenie socjoekonomiczne.

Wprowadzenie

Objawy, takie jak katar, obrzęk i kichanie, w dużym stopniu wpływają na codzienną aktywność chorych, jakość ich snu i funkcjonowania, wydajność pracy i nauki oraz na równowagę psychiczną.2 Najnowsze badania wskazują jednoznacznie na ogromny negatywny wpływ ANN na jakość życia (QoL – quality of life), funkcje poznawcze, sen, wyniki w nauce (gorsze rezultaty egzaminów), wydajność w szkole i zachowanie dziecka.3 Wykazano także, że nie pozostaje bez znaczenia dla długotrwałego skupienia, wykonywania zadań wymagających ciągłości uwagi oraz zwiększonego wysiłku umysłowego.4 Stwierdzono, że choroba wpływa na proces uczenia się z powodu częstych zaburzeń snu oraz senności w ciągu dnia. Jej dodatkowymi konsekwencjami są: nieuwaga, roztargnienie i brak skupienia, drażliwość i niepokój, zaburzenia nastroju, a nawet problemy społeczne i rodzinne, które mogą przyczynić się do dalszego pogarszania wyników w szkole.5 Co ważne, już samo chrapanie w czasie snu rzutuje negatywnie na funkcje neuropoznawcze, a także na wyniki w szkole, osiągane cele naukowe i wydajność pracy.6,7 Zarówno okresowy (OANN), jak i przewlekły (PANN) alergiczny nieżyt nosa determinuje fizyczną i mentalną sferę funkcjonowania pacjentów, choć jakość życia chorych z PANN jest znacznie gorsza niż z OANN.8 Ostatnia metaanaliza pokazuje, że wpływ ANN na ogólną jakość życia chorych w czasie ekspozycji na alergen jest znaczny, a odczuwalne zmniejszenie jakości jest porównywalne z takimi stanami przewlekłymi, jak choroby wątroby, padaczka, migrena i zaburzenia widzenia.8-10 Do objawów szczególnie dokuczliwych należą: zmęczenie, drażliwość, nerwowość i niepokój, depresja.2 W wieloośrodkowym badaniu OLFAPEDRIAL u dzieci z ANN stwierdzono dodatkowo utratę węchu. Jej stopień zależy od nasilenia i czasu trwania objawów. Nowe doniesienia skłaniają do tego, by zawsze badać węch u pacjentów z ANN, zwłaszcza w celu określenia nasilenia choroby.11

Niedoceniane jest również znaczenie ekonomiczne alergicznego nieżytu nosa. Ocenia się, że roczne koszty pośrednie związane z nieobecnością w pracy, mniejszą wydajnością i prezenteizmem, czyli przychodzeniem do pracy dla samej obecności, tylko w St...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Diagnostyka alergicznego nieżytu nosa

Klasyczne objawy nieżytu nosa (NN) to wodnista, lejąca wydzielina, blokada nosa, kichanie i świąd. Dwa lub więcej z tych objawów trwające >1 h [...]

Terapia alergicznego nieżytu nosa

W leczeniu alergicznych nieżytów nosa pomagają wypracowane standardy terapeutyczne. Należy tu przede wszystkim wymienić wytyczne ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on [...]

Podsumowanie

Alergiczny nieżyt nosa to powszechnie bagatelizowany problem, zwłaszcza przez osoby młode. Większość pacjentów ma typowe objawy, takie jak: wodnisty wyciek z nosa, [...]