Onkologia

Nowoczesne leczenie niedrobnokomórkowego raka płuca

dr n. med. Agata Dutkowska

prof. dr hab. n. med. Adam Antczak

Klinika Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Adres do korespondencji: dr n. med. Agata Dutkowska, Klinika Pulmonologii Ogólnej i Onkologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, ul. Kopcińskiego 22, 90-153 Łódź; e-mail: agata.dutkowska@umed.lodz.pl

Rak płuc jest przyczyną największej liczby zgonów u pacjentów onkologicznych w krajach wysokorozwiniętych i najczęstszym po nowotworach skóry nowotworem na świecie.1 Z danych opublikowanych przez International Agency for Research on Cancer (IARC) wynika, że w 2012 r. zanotowano 1,8 mln przypadków zachorowań na raka płuc, co stanowi 13% wszystkich zachorowań na raka.2

Wprowadzenie

W Polsce corocznie notuje się około 21 000 nowych zachorowań na raka płuc (ok. 14 000 u mężczyzn i 6500 u kobiet) oraz 20 000 zgonów.3 Bardzo zbliżone wartości tych liczb świadczą o porażającej bezsilności współczesnej medycyny w walce z tym agresywnym nowotworem. Współczynnik 5-letniego przeżycia wynosi jedynie 14%. Nadzieją jest dynamiczny postęp nowoczesnych technik molekularnych, pozwalający na lepsze poznanie biologii tego nowotworu oraz rozwój terapii celowanej, wymierzonej w kluczowe szlaki genetyczne i molekularne uczestniczące w nowotworzeniu. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie nowoczesnego leczenia zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca.

Typy histopatologiczne raka płuca

Do niedawna, niezależnie od typu patomorfologicznego niedrobnokomórkowego raka płuca, leczenie nie różniło się istotnie. Wprowadzenie w ciągu ostatnich lat terapii celowanej zasadniczo zmieniło postępowanie diagnostyczno-lecznicze.

Wyróżnia się dwa podstawowe typy histologiczne raka płuca: niedrobnokomórkowy (NSCLCnon-small cell lung carcinoma) i drobnokomórkowy (SCLCsmall cell lung carcinoma) – ryc. 1.

W ostatnim czasie widoczna staje się zmiana dystrybucji najważniejszych podtypów histopatologicznych NSCLC. Częstość płaskonabłonkowego raka płuca (SCC – squamous cell carcinoma) zmniejszyła się, natomiast gruczolakoraka (ADC – adenocarcinoma) wzrosła zarówno w grupie mężczyzn, jak i kobiet.4 W populacji polskiej płaskonabłonkowy rak płuca pozostaje jednak nadal najczęstszym podtypem histopatologicznym. Pełną klasyfikację histopatologiczną NSCLC przedstawia tabela 1.

Podział na typy histopatologiczne bardzo długo miał najistotniejsze znaczenie prognostyczne. Rak drobnokomórkowy ma niezwykle agresywny przebieg i źle rokuje. Zwykle w momencie rozpoznania jest już chorobą uogólnioną, wymaga intensywnego leczenia systemowego i właściwie nie kwalifikuje się do operacji.

Z kolei postępowanie w raku niedrobnokomórkowym warunkuje stopień zaawansowania choroby. Najbardziej skuteczny jest zabieg operacyjny, ale większość przypadków wykrywa się na zaawansowanym etapie, w którym leczenie chirurgiczne nie jest już możliwe. Jedynym rozwiązaniem pozostaje wówczas chemio- lub radioterapia.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Diagnostyka molekularna jako warunek nowoczesnej terapii

Nowoczesne metody leczenia systemowego wykorzystują jako cel swoiste zmiany molekularne w komórkach nowotworu. Ocena mikroskopowa pierwotnych raków płuca polega na rozpoznaniu nowotworu, [...]

Leczenie zaawansowanego NSCLC

Leczenie chorych na NSCLC w stadium uogólnionej choroby (IV stopień) ma charakter wyłącznie paliatywny. W zależności od sytuacji klinicznej można rozważyć konwencjonalną chemioterapię, [...]

Leczenie ukierunkowane molekularnie (celowane)

U chorych z niedrobnokomórkowym rakiem płuca leczenie ukierunkowane molekularnie obejmuje drobnocząsteczkowe inhibitory tyrozynowych kinaz u pacjentów z aktywującymi mutacjami w genie EGFR (erlotynib, gefitynib i afatynib) lub [...]

Immunoterapia niedrobnokomórkowego raka płuca

Coraz pełniejsze poznanie mechanizmów regulujących odpowiedź układu immunologicznego przeciwko komórkom nowotworowym umożliwia także rozwój ich metod leczenia. Obszarem dużego zainteresowania badaczy [...]

Leczenie paliatywne

Leczenie paliatywne (objawowe) to postępowanie medyczne mające na celu zapewnienie właściwego procesu terapii oraz opieki nad nieuleczalnie chorymi. U pacjentów z uogólnionym, zaawansowanym [...]

Podsumowanie

Leczenie pacjentów z NSCLC ewoluuje w kierunku podejścia spersonalizowanego, wykorzystującego w podejmowaniu decyzji klinicznych profile molekularne i genetyczne. Terapie ukierunkowane na inhibicję kinaz EGFR czy [...]