Bezwzględne wskazania do hospitalizacji

Bezwzględne wskazania do hospitalizacji chorych z zakażeniami układu moczowego

dr hab. n. med. Michał Holecki1,2
prof. dr hab. n. med. Jerzy Chudek3

1Klinika Chorób Wewnętrznych i Metabolicznych, Wydział Nauk o Zdrowiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

2Oddział Chorób Wewnętrznych, OSK w Katowicach

3Klinika Chorób Wewnętrznych i Chemioterapii Onkologicznej, Wydział Lekarski, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Michał Holecki, Klinika Chorób Wewnętrznych i Metabolicznych, Wydział Nauk o Zdrowiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, ul. Ziołowa 45/47, 40-635 Katowice; e-mail: holomed@gmail.com

Z punktu widzenia klinicznego duże znaczenie ma odpowiedź na pytanie, którzy chorzy z zakażeniami układu moczowego wymagają hospitalizacji, a których można leczyć ambulatoryjnie. Wydaje się, że podstawowymi czynnikami determinującymi sposób postępowania jest stan kliniczny pacjenta oraz konieczność dożylnego podawania antybiotyków.

Wprowadzenie

Zakażenia układu moczowego (ZUM) stanowiące ok. 40% wszystkich zakażeń szpitalnych i 10-20% poszpitalnych są jedną z najczęstszych przyczyn interwencji lekarskich.1 To powód ok. 7 mln wizyt ambulatoryjnych, ok. 1 mln porad udzielanych w izbach przyjęć szpitali i ponad 100 000 hospitalizacji w Stanach Zjednoczonych rocznie.2,3

Etiologia

Najczęstszym czynnikiem etiologicznym niepowikłanych ZUM (75-95% przypadków) są Gram(–) pałeczki jelitowe z rodziny Enterobacteriaceae, wśród których dominują uropatogenne szczepy Escherichia coli (UPEC – uropathogenic Escherichia coli). Spośród bakterii Gram(+) za niepowikłane ZUM odpowiadają przede wszystkim różne enterokoki i Streptococcus agalactiae, a u kobiet w wieku rozrodczym Staphylococcus saprophyticus (20%). W zakażeniach powikłanych E. coli stanowi czynnik patogenny jedynie 40-50% przypadków, a istotnie rośnie odsetek innych pałeczek Gram(–) z rodziny Enterobacteriaceae (np. Proteus spp., Klebsiella spp., Providencia spp., Enterobacter spp.) i niefermentujących (Pseudomonas aeruginosa Acinetobacter spp.). Spośród bakterii Gram(+) u chorych z powikłanym ZUM najczęściej izoluje się Enterococcus spp., Staphylococcus spp. inne niż S. saprophyticus, Streptococcus spp. i Corynebacterium urealyticum.4-16

Zakażenia grzybicze stanowią rzadką przyczynę pozaszpitalnych ZUM, ale znacznie częstszą u pacjentów hospitalizowanych. Najczęstszym izolowanym gatunkiem jest Candida albicans.17

Klasyfikacja

Istnieje wiele klasyfikacji ZUM. Według nas zaprezentowany poniżej podział ZUM na grupy jednorodne klinicznie ułatwia racjonalizację postępowania.9 Podział ten wyróżnia następujące grupy chorych na ZUM:

  • młode kobiety z niepowikłanym zapaleniem pęcherza moczowego
  • młode kobiety z nawracającym niepowikłanym zapaleniem pęcherza moczowego
  • młode kobiety z niepowikłanym ostrym odmiedniczkowym (cewkowo-śródmiąższowym) zapaleniem nerek
  • kobiety i mężczyźni z ostrym niepowikłanym zapaleniem pęcherza, u których istnieje duże prawdopodobieństwo równoczesnego bezobjawowego zajęcia procesem chorobowym nerek lub stercza u mężczyzn
  • kobiety i mężczyźni z powikłanym ZUM
  • kobiety i mężczyźni z bakteriomoczem bezobjawowym.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Obraz kliniczny

Obraz kliniczny ZUM jest bardzo zróżnicowany: od bezobjawowego bakteriomoczu do ciężkiej urosepsy. Do miejscowych objawów podmiotowych zakażenia dolnego odcinka dróg moczowych [...]

Bezwzględne wskazania do hospitalizacji chorych z ZUM

Z punktu widzenia klinicznego istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, którzy chorzy wymagają hospitalizacji, a których można leczyć w warunkach ambulatoryjnych. Wydaje się, że [...]

Podsumowanie

Artykuł przygotowano na podstawie Rekomendacji diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych 2015 (Narodowy Program Ochrony Antybiotyków), zaleceń Amerykańskiego Towarzystwa Chorób [...]