Psychiatria

Leczenie depresji przez lekarza POZ

prof. dr hab. n. med. Łukasz Święcicki

II Klinika Psychiatryczna Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Łukasz Święcicki, II Klinika Psychiatryczna, Instytut Psychiatrii i Neurologii, ul. Sobieskiego 9, 02-957 Warszawa

Depresja jest poważną chorobą, która wiąże się z licznymi i poważnymi problemami. Częstość jej występowania oraz nasilenie objawów wzrastają u osób ok. 50 r.ż. Depresję rozpoznaje się na podstawie badania klinicznego, a najpopularniejszą metodę leczenia stanowi farmakoterapia. Trzeba jednak pamiętać, że wybór leku przeciwdepresyjnego zawsze ma charakter indywidualny. Inne metody leczenia depresji to elektrowstrząsy i psychoterapia. Głównym zadaniem lekarza pierwszego kontaktu jest rozpoznanie depresji i rozpoczęcie odpowiedniej farmakoterapii.

Wprowadzenie

Na pierwszy rzut oka tytuł tego artykułu nie wygląda zbyt logicznie. Można by się zastanawiać: a niby czemu nie „Leczenie choroby wrzodowej żołądka w poradni zdrowia psychicznego”? Nie chcę powiedzieć, że choroby wrzodowej nie da się leczyć w poradni zdrowia psychicznego, bo pewnie się da, ale wydaje się, że jednak nie po to powstała ta instytucja. W przypadku depresji i podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) rzecz ma się inaczej. Decyduje o tym kilka zasadniczych kwestii:

  • depresja jest chorobą występującą często lub bardzo często
  • depresja jest chorobą poważną, jej występowanie wiąże się z bardzo licznymi i często poważnymi problemami
  • lekarzy psychiatrów jest w Polsce mało (prawdopodobnie zbyt mało) i nie ma możliwości, żeby zajęli się wszystkimi chorymi albo chociaż większością z nich.


W tej sytuacji jest jedno sensowne rozwiązanie: podstawowa opieka zdrowotna.

Depresja jest chorobą występującą często

Z danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) wynika, że problem depresji dotyczy 16% dorosłych Polaków.1 Zarówno częstość występowania depresji, jak i stopień nasilenia objawów wzrastają wyraźnie u pacjentów w wieku około 50 lat. Wskaźnik chorobowości dla zaburzeń nastroju i zaburzeń nerwicowych kształtował się kilka lat temu na poziomie 1960/100 000 osób (leczeni w poradniach zdrowia psychicznego w 2013 r.).2

„Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostępność psychiatrycznej opieki zdrowotnej. EZOP – Polska” to pierwsze ogólnopolskie badanie, w którym oszacowano rozpowszechnienie problemów psychicznych wśród Polaków.3 Badanie to przeprowadzono na reprezentatywnej grupie polskiego społeczeństwa w wieku od 18 do 64 lat. Zaburzenia nastroju i zaburzenia nerwicowe rozpoznano łącznie u 13,1% respondentów. Można więc przyjąć, że problem ten dotyka ok. 5 milionów mieszkańców Polski. W badaniu tym oszacowano również rozpowszechnienie skarg depresyjnych (w tym takich objawów, jak: stany obniżenia nastroju i aktywności, objawy unikania, przewlekły lęk, drażliwość), które nie były wystarczające do ustalenia rozpoznania, ale jak wiadomo, przekładają się one na jakość życia i mogą zwiastować pojawienie się depresji. Stwierdzono, że powyższe objawy występują u 20-30% populacji, czyli mogą dotyczyć blisko 8 milionów osób w Polsce.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Depresja jest chorobą poważną – jej występowanie wiąże się z poważnymi problemami

Można odnieść wrażenie, że prowadzona od kilku lat kampania, której celem było przekonanie społeczeństwa przede wszystkim o tym, że depresja jest chorobą [...]

W Polsce jest mało lekarzy psychiatrów

Twarde dane statystyczne wskazują, że w Polsce jest naprawdę mało lekarzy psychiatrów. W całej Unii Europejskiej wyprzedzamy jedynie Bułgarię. Obecnie w Polsce na 100 [...]

Rozpoznanie depresji

Nie można niestety oczekiwać, że chorzy na depresję przyjdą do lekarza POZ z gotową diagnozą: „chory na depresję, proszę rozpocząć leczenie”. Jak [...]

Leczenie depresji

Bez ryzyka można stwierdzić, że farmakoterapia jest najczęstszą metodą leczenia depresji (choć gdyby pytanie było o postępowanie w depresji, to należałoby stwierdzić, że [...]

Podsumowanie

Depresja to ciężka i często występująca choroba obciążona poważnymi konsekwencjami zarówno z punktu widzenia jednostki, jak i społeczeństwa. Duża część chorych z pewnością trafi do [...]