Profesjonalizm lekarski

Cykl „Profesjonalizm lekarski” koordynowany jest przez dr. n. med. mgr. ed. med. Janusza Janczukowicza, Kierownika Centrum Edukacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Intymność i godność

mgr Paulina Sobierańska

Centrum Edukacji Medycznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Adres do korespondencji: mgr Paulina Sobierańska, Centrum Edukacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, ul. Czechosłowacka 2B, 92-216 Łódź, e-mail: paulina.sobieranska@umed.lodz.pl

W artykule omówiono podstawowe problemy z zakresu realizacji praw pacjenta do poszanowania intymności i godności oraz przedstawiono praktyczne wskazówki dotyczące opieki nad chorym w środowisku szpitalnym i ambulatoryjnym.

Cele artykułu

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien:

  • umieć omówić znaczenie intymności i godności w relacjach terapeutycznych
  • potrafić wskazać obowiązki pracowników opieki zdrowotnej w zakresie poszanowania prywatności pacjenta
  • umieć identyfikować dobre praktyki w zakresie poszanowania godności w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych
  • poddać refleksji własne spojrzenie na problem godnego umierania.

Wprowadzenie

W jednym z poprzednich artykułów z cyklu o profesjonalizmie poruszaliśmy problematykę tajemnicy lekarskiej i jej wpływu na zaufanie pacjentów.1 Omówiliśmy wtedy zarówno polskie regulacje prawne, jak i standardy zagraniczne dotyczące poufności. Wśród przywołanych dokumentów przedstawiliśmy opracowanie „CanMeds 2015. Physician Competency Framework”2 definiujące podstawowe role każdego lekarza. Sygnalizowaliśmy wtedy, że jedną z kluczowych powinności członków profesji lekarskiej jest zapewnienie takich warunków opieki, które uwzględniają godność pacjentów. W kolejnej odsłonie cyklu naszych rozważań nad profesjonalizmem zajmiemy się bardziej szczegółowo prawem pacjentów do poszanowania intymności i godności. Omówimy na początku, jak te wartości należy definiować w kontekście przepisów i codziennej praktyki. Przedstawimy, w jakich obszarach opieki zdrowotnej realizacja prawa do intymności i godności sprawia największe trudności oraz jakie działania można podjąć, aby ich przestrzegać zgodnie ze światowymi standardami.

Intymność i godność – prawo pacjenta, obowiązek lekarza

Intymność i godność są wartościami, które każdy intuicyjnie rozpoznaje, jednak ich potoczne rozumienie niekoniecznie odzwierciedla to, jak powinny być omawiane w kontekście pracy z pacjentami.

Rozdział 6 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z dnia 6 listopada 2008 r. (DzU z 2009 r. Nr 52, poz. 417) jest w całości poświęcony prawu do intymności i godności. Personel medyczny ma obowiązek poszanowania tych praw w trakcie udzielania świadczeń zdrowotnych, a szczególną ochroną powinni być objęci pacjenci umierający (art. 20). Pacjent może wyrazić życzenie, aby w trakcie leczenia towarzyszyła mu osoba bliska. W myśl ustawy dopuszczalnym powodem do odmowy uszanowania tej prośby pacjenta są czynniki epidemiologiczne lub „bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta” (art. 21).3

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

CELE ARTYKUŁU

Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien:

Naruszenia godności i intymności pacjentów

Raport Najwyższej Izby Kontroli (NIK) opublikowany w 2018 r. wskazuje najważniejsze obszary działalności opieki zdrowotnej, które decydują o zapewnieniu ochrony intymności i godności w warunkach [...]

Dobre praktyki

W jaki sposób realizować obowiązki w zakresie zapewnienia pacjentowi intymności i godności? Według Chochinova13 poszanowanie godności pacjenta wymaga oddziaływania w czterech obszarach: postaw, zachowań, dialogu [...]

Międzynarodowe standardy ochrony intymności i godności pacjentów

Jak zwykle w naszym cyklu prezentujemy Państwu standardy z innych krajów, zwłaszcza że często wewnętrzne zasady placówek medycznych nawiązują do regulacji zagranicznych. Australian [...]

Problemy w zapewnieniu intymności

Poruszając tematykę intymności, nie sposób nie wspomnieć o sytuacjach, które mogą stwarzać ryzyko przekroczenia profesjonalnej, zbudowanej na normatywnych zasadach relacji z pacjentem i dopuszczenia [...]

Godne umieranie

W kontekście naszych rozważań jednym z najtrudniejszych dylematów, z jakimi może się spotkać lekarz, jest to, jak zapewnić pacjentom warunki do „umierania w spokoju i godności” [...]

Podsumowanie

Niewątpliwie problematyka godności i intymności w ochronie zdrowia jest bardzo złożona i wymaga zarówno refleksji nad własnymi postawami i działaniami lekarzy, jak i pracy nad rozwiązaniami [...]