Choroby zakaźne

Grypa jako zakażenie szpitalne – diagnostyka, leczenie, profilaktyka

dr hab. n. med. Aneta Nitsch-Osuch

Zakład Medycyny Społecznej i Zdrowia Publicznego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Aneta Nitsch-Osuch, Zakład Medycyny Społecznej i Zdrowia Publicznego, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Oczki 3, 02-007 Warszawa

SPPL.PERTU.19.05.0070b

  • Aktualne rekomendacje postępowania w przypadku stwierdzenia zachorowań na grypę u pacjentów hospitalizowanych lub osób przebywających w ośrodkach opieki długoterminowej przedstawione w 2018 r. przez Infectious Diseases Society of America (IDSA)
  • Dokładne omówienie leczenia i profilaktyki grypy z zastosowaniem inhibitorów neuraminidazy (oseltamiwiru, zanamiwiru, peramiwiru)
  • Zalecane procedury dotyczące personelu medycznego w przypadku występowania grypy w szpitalu

Grypa może być zakażeniem szpitalnym – nie jest to zaskakujące stwierdzenie, biorąc pod uwagę częstość zachorowań, ich sezonowość oraz kropelkową drogę transmisji. Źródłem zakażenia mogą być pacjent, personel medyczny sprawujący opiekę nad chorymi i osoby odwiedzające1-5. Zakażenia mogą szerzyć się między pacjentami, wśród personelu medycznego oraz krzyżowo – między pacjentami i personelem. Zachorowania na grypę u pacjentów hospitalizowanych lub zinstytucjonalizowanych mogą mieć wiele niekorzystnych skutków, np. u indywidualnych pacjentów może dojść do powikłań pogrypowych, szpital natomiast musi się liczyć ze stratami wizerunkowymi i finansowymi (co wynika m.in. z faktu ograniczania odwiedzin, czasowego wstrzymania przyjęć nowych chorych, wydłużenia czasu hospitalizacji pacjentów z grypą i jej powikłaniami), a także z możliwymi roszczeniami pacjentów.

Polskich opisów szpitali, w których wystąpiły zachorowania na grypę o charakterze ognisk epidemicznych, nie znajdziemy w piśmiennictwie, choć przegląd literatury światowej dostarcza takich przykładów1-5. Opisano ogniska epidemiczne grypy na oddziałach przeszczepu szpiku kostnego, geriatrycznych czy noworodkowych. Wspólne cechy tych zachorowań na grypę w szpitalach to: wysoka zapadalność w ognisku, zgony pacjentów w przebiegu grypy nabytej jako zakażenie szpitalne, świadczenie obowiązku pracy i usług medycznych przez personel medyczny mimo występowania u nich mniej lub bardziej nasilonych objawów grypopodobnych oraz… bardzo niski stan zaszczepienia przeciw grypie wśród personelu medycznego1-5.

W artykule przedstawiono aktualne rekomendacje postępowania w przypadku stwierdzenia zachorowań na grypę u pacjentów hospitalizowanych sformułowane w 2018 r. przez Infectious Diseases Society of America (IDSA)6.

Należy podkreślić, że w ograniczaniu ryzyka wystąpienia i szerzenia się ognisk epidemicznych grypy w szpitalach i instytucjach opieki długoterminowej niewątpliwą rolę odgrywają: właściwe rozpoznanie, stosowanie izolacji i kohortacji chorych, szybk...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rozpoznanie i kontrola ognisk epidemicznych grypy w szpitalu lub w ośrodku opieki długoterminowej według zaleceń IDSA 20186

O ognisku epidemicznym można mówić, gdy występują co najmniej 2 objawowe przypadki zachorowań wywołane przez ten sam czynnik etiologiczny, powiązane ze sobą [...]

Profilaktyka farmakologiczna grypy w przypadku wystąpienia ogniska epidemicznego tej choroby w szpitalu lub w ośrodku opieki długoterminowej

Chemioprofilaktykę przeciwwirusową z użyciem inhibitorów neuraminidazy (tab. 2) należy wdrożyć jak najszybciej u wszystkich narażonych na zachorowanie pacjentów, niezależnie od historii szczepień przeciwko [...]

Farmakologiczna profilaktyka poekspozycyjna

Wśród osób narażonych na zachorowanie na grypę, a bez objawów chorobowych, farmakologiczną profilaktykę poekspozycyjną z użyciem inhibitora neuraminidazy można rozważyć u:

Podsumowanie

Grypa może występować w szpitalach i w ośrodkach opieki długoterminowej, o czym często się zapomina. Identyfikacja i wygaszenie ogniska grypy w szpitalu jest czasochłonne i kosztowne, bo wiąże [...]