Laryngologia

Przyczyny krwawień z nosa

lek. Dorota Kuryga
dr hab. n. med., prof. CMKP Artur Niedzielski

Klinika Otorynolaryngologii Dziecięcej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa

Oddział Otolaryngologii, Szpital Bielański w Warszawie

Adres do korespondencji: lek. Dorota Kuryga
Oddział Otolaryngologii, Szpital Bielański w Warszawie
ul. Cegłowska 80, 01-809 Warszawa; e-mail: kurygad@bielanski.med.pl, tel. 22 569 02 35

  • Podział krwawień z nosa m.in. ze względu na etiologię, miejsce uszkodzenia naczyń krwionośnych i częstotliwość występowania
  • Omówienie najczęstszych sytuacji, w których może dojść do krwawienia z nosa
  • Leki, których stosowanie może skutkować wystąpieniem krwawień z nosa  

Krwawienia z nosa (łac. epistaxis) stanowią istotny problem praktyki laryngologicznej, gdyż plasują się za infekcjami górnych dróg oddechowych oraz urazami głowy i szyi jako jedna z najczęstszych przyczyn ostrodyżurowych zgłoszeń do laryngologicznej izby przyjęć. Problem występuje głównie wśród populacji dzieci między 2 a 10 r.ż., a drugi szczyt zapadalności przypada między 45 a 80 r.ż. U około 60% populacji przynajmniej raz w życiu wystąpił jednorazowy epizod krwawienia z nosa1. Ze względu na ochronną rolę estrogenów u kobiet do 49 r.ż. krwawienia z nosa częściej spotykane są u mężczyzn, a potem z równą częstotliwością u obu płci2. Choć tylko 10% tych incydentów wymaga specjalistycznego zaopatrzenia, to w przypadku znacznego nasilenia stanowią one stan bezpośredniego zagrożenia życia, dlatego nie mogą być bagatelizowane ani przez samego pacjenta, ani przez lekarza pierwszego kontaktu.

Krwawienia z nosa wiążą się uwarunkowaniem fizjologicznym błony śluzowej nosa – jest ona bogato unaczyniona siecią drobnych powierzchownych naczyń przegrody nosa i małżowin nosowych ze względu na funkcje, jakie pełnią jamy nosowe. W nich dochodzi do oczyszczania i nawilżania powietrza wdychanego nosem, a ponadto do jego ogrzania, za co właśnie odpowiada pracująca na zasadzie wymiennika ciepła gęsta sieć naczyń krwionośnych.

Krwawienia z nosa można podzielić zasadniczo na 2 kategorie:

  • pierwotne (idiopatyczne, samoistne)
  • wtórne (jako objaw innych schorzeń lub stanów).


Inne podziały mogą uwzględniać:

  • etiologię
    • przyczyna miejscowa, np. nowotwory, perforacje przegrody
    • krwawienia występujące w przebiegu chorób/zaburzeń ogólnoustrojowych, np. ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
  • miejsce uszkodzonych naczyń krwionośnych
    • przednie (wyciek krwi przez nozdrza przednie): z okolicy splotu Kiesselbacha (przedniej części przegrody nosa) bądź z małżowin nosowych, przedsionka nosa
    • tylne (spływanie krwi po tylnej ścianie gardła): zazwyczaj z tętnic większego kalibru niż tętnica klinowo-podniebienna
  • częstotliwość występowania
    • incydentalne jednorazowe, np. z powodu ciała obcego, urazu
    • nawracające, np. na skutek choroby Rendu-Oslera-Webera, terapii przeciwkrzepliwej
  • intensywność krwawienia
    • lekkie – niewymagające hospitalizacji
    • ciężkie – wymagające hospitalizacji i monitorowania parametrów życiowych pacjenta.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Krwawienia z nosa o nieokreślonej etiopatogenezie

Idiopatyczne krwawienia występują rzadko; mają łagodny, przygodny charakter. Zaopatruje się je doraźnie w warunkach domowych poprzez ucisk skrzydełek nosa, stosowanie zimnych okładów [...]

Wtórne krwawienia z nosa

Już w przebiegu przeziębienia, kataru, grypy czy mononukleozy zakaźnej dochodzi do zmian w obrębie błony śluzowej nosa i zatok. Wówczas mamy zwykle do czynienia [...]

Podsumowanie

Krwawienia z nosa stanowią jedną z częstszych przyczyn konsultacji otolaryngologicznych w warunkach ostrodyżurowych. Bez względu na przyczynę, jeśli krwawienia nie ustępują samoistnie po kilkunastu [...]