Dostęp Otwarty

W miarę powiększania się populacji osób otyłych zwiększa się liczba wykonywanych u nich operacji, w tym zabiegów w trybie pilnym i przeprowadzanych z dostępu laparoskopowego.

Woodham i wsp. [33] porównali wyniki appendektomii laparoskopowej z wynikami appendektomii klasycznej u osób otyłych. Do metaanalizy włączyli dane ogółem 2428 chorych) dorosłych i dzieci) uczestniczących w 7 badaniach (4 retrospektywnych i 3 prospektywnych). Operację laparoskopową przebyło 1167 chorych (średni wiek 35 lat, mężczyźni 57%), a otwartą 1261 (średni wiek 37 lat, mężczyźni 68%). Profil demograficzny był w obu grupach podobny. Operacje laparoskopowe trwały dłużej niż otwarte (średnio 97 vs 78 min), powodowały natomiast mniej powikłań po zabiegu (7 vs 13%), w tym zakażeń rany pooperacyjnej (1,1 vs 2,1%), a czas pobytu w szpitalu chorych operowanych tą metodą był krótszy (2,5 vs 3,6 dnia). Autorzy metaanalizy uznali, że u chorych otyłych nie ma przeciwwskazań do usunięcia zmienionego zapalnie wyrostka robaczkowego z dostępu laparoskopowego.

Wyniki appendektomii laparoskopowej z wynikami operacji klasycznej porównali również Saia i wsp. [34]. W tym retrospektywnym badaniu przeanalizowali dane 38 314 chorych (mężczyźni 53%) operowanych w latach 2000-2008 z powodu ostrego zapalenia lub przedziurawienia wyrostka robaczkowego. Najliczniejsze grupy operowanych stanowili chorzy w wieku od 6 do 14 i od 25 do 44 lat. Appendektomię przeprowadzono z dostępu laparoskopowego u 35% operowanych kobiet i 21% operowanych mężczyzn. Wśród chorych operowanych laparoskopowo 33% było w wieku od 15 do 64 lat. W pozostałych grupach wiekowych odsetek zabiegów laparoskopowych był mniejszy (9% dla chorych w wieku 1-5 lat i 13% dla chorych w wieku >85 lat). W trybie pilnym operowano 88% chorych, w tym 26,6% laparoskopowo. Planowe operacje laparoskopowe stanowiły 32,7%. Śmiertelność po appendektomii laparoskopowej i otwartej różniła się jedynie wśród kobiet i wyniosła odpowiednio 0,0 oraz 0,2% (p=0,02), natomiast w grupie mężczyzn nie stwierdzono różnicy. Średni czas pobytu w szpitalu był po operacji laparoskopowej krótszy niż po operacji otwartej (4,3 vs 4,7 dnia, p <0,01). W latach 2000-2008 liczba wykonywanych appendektomii zmniejszyła się z 4553 do 3894. Zdaniem autorów przyczyną jest udoskonalenie metod rozpoznawania zapalenia wyrostka robaczkowego. Z kolei w tych samych latach częstość wykonywanych appendektomii laparoskopowych zwiększyła się z 15 do 40%. Nie odnotowano zmian śmiertelności. Wyniki analizy wskazują, że operacje laparoskopowe są coraz częściej wykonywane u kobiet, a także w trybie planowym. Dostęp ten wykorzystuje się natomiast rzadko u chorych należących do skrajnych grup wiekowych. Autorzy zwracają przy tym uwagę, że w piśmiennictwie laparoskopowe usunięcie wyrostka robaczkowego u osób w podeszłym wieku uznaje się na ogół za bezpieczne i skuteczne.