Streszczenie
Wprowadzenie
Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą chorobą skóry przebiegającą z częstymi nawrotami i remisjami. Poza dużą częstością występowania w krajach Europy Zachodniej i w Ameryce Północnej w ostatnim dziesięcioleciu na całym świecie obserwuje się stały wzrost zapadalności, zwłaszcza wśród dzieci w wieku szkolnym (10-20%). Chorobę mogą nasilać lub wyzwalać predyspozycje genetyczne, upośledzona bariera skórna, czynniki neurologiczne, immunologiczne oraz psychologiczne, jak również czynniki środowiskowe, zakażenia i inne czynniki wywołujące. Ze względu na przewlekły charakter, AZS – chociaż nie jest chorobą zagrażającą życiu – istotnie wpływa na jakość życia pacjentów i ich rodzin, jak również ma ważne konsekwencje społeczno-ekonomiczne oraz znaczenie dla systemu opieki zdrowotnej.
Najważniejsze w leczeniu AZS jest regularne stosowanie emolientów i preparatów nawilżających w celu naprawy bariery skórnej oraz unikanie wysuszenia skóry, a także identyfikacja i eliminacja czynników wywołujących i zaostrzających. Skuteczne postępowanie w AZS obejmuje ciągłą edukację chorego i jego rodziców oraz wymaga wielu metod leczenia, takich jak terapia interwencyjna dostosowana do zaostrzeń choroby, jak również długoterminowe leczenie podtrzymujące pozwalające na uzyskanie remisji lub przynajmniej wydłużenie czasu do kolejnego zaostrzenia. Chociaż głównym lekiem wykorzystywanym w terapii AZS pozostają kortykosteroidy, to zaaprobowano w niej również stosowanie miejscowych inhibitorów kalcyneuryny, takrolimusu i pimekrolimusu, a ogólnoświatowym zjawiskiem jest częste wypisywanie recept na maść zawierającą takrolimus i krem z pimekrolimusem.
Od początku 2006 roku na opakowaniu miejscowych inhibitorów kalcyneuryny znajduje się ostrzeżenie. Jego umieszczenie zaleciła amerykańska Food and Drug Administration (FDA), a następnie Europejska Agencja Leków (European Medicines Agency, EMA) na podstawie obaw dotyczących bezpieczeństwa związanego z możliwym ryzykiem ogólnego działania leku oraz danych pochodzących z badań transplantologicznych głoszących, że ogólnoustrojowa supresja układu immunologicznego spowodowana inhibitorami kalcyneuryny (takrolimusem i cyklosporyną) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem nowotworzenia. Do sformułowania hipotezy o możliwym ryzyku i podjęcia decyzji o zmianie informacji o leku, oprócz danych na temat teoretycznego ryzyka wywoływania nowotworów złośliwych opierających się głównie na mechanizmie działania leku, wykorzystano wyniki badań na zwierzętach oraz pojedyncze opisy przypadków chłoniaków i nowotworów skóry u chorych leczonych miejscowymi inhibitorami kalcyneuryny.
Na opakowaniu leku umieszczono ostrzeżenie o potencjalnym ryzyku wystąpienia nowotworu i informację, że te leki są zalecane jako terapia drugiego rzutu do krótkiego i nieciągłego leczenia AZS u chorych, którzy nie odpowiadają dobrze na kortykosteroidy miejscowe lub u których są one przeciwwskazane. Wskazania do stosowania miejscowych inhibitorów kalcyneuryny w praktyce klinicznej pozostały takie same; maść zawierająca takrolimus – w stężeniu 0,1% dla dorosłych z co najmniej umiarkowanym AZS, w stężeniu 0,03% dla dzieci powyżej 2 r.ż., 1% krem z pimekrolimusem został dopuszczony do stosowania u dzieci w wieku 2 lat lub starszych oraz u dorosłych w leczeniu atopowego zapalenia skóry o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Spowodowało to kolejną, po steroidofobii, fobię– kalcyneurynofobię.
Następny artykuł:
Dodaj do ulubionych
