Streszczenie
Metody rozpoznawania czerniaka szybko zmieniały się w ostatnim 25-leciu. W latach 90. XX wieku uwidocznienie nowych cech umiejscowionych pod powierzchnią zmiany, ułatwiających odróżnianie złośliwych zmian barwnikowych od łagodnych, umożliwiała dermoskopia. W ostatniej dekadzie wprowadzenie nowych technologii opartych na technice komputerowej zwiększyło czułość i swoistość badań diagnostycznych, co może też ułatwić optymalny wybór zmian wymagających wykonania biopsji wycinającej i weryfikacji histopatologicznej. Mimo wszystkich postępów w diagnostyce czerniaka zasadnicze znaczenie ma nadal jego wczesne wykrywanie i natychmiastowe rozpoczynanie leczenia. Badanie histopatologiczne pozostaje wprawdzie złotym standardem diagnostycznym, niemniej jednak umiejscowienie nowotworu na skórze umożliwia rozpoznawanie go za pomocą metod nieinwazyjnych. Możliwość wykrywania najwcześniejszych form czerniaka zwiększa się od czasu wprowadzenia kryteriów ABCD, a następnie nowych metod w których wykorzystuje się obecnie złożone algorytmy komputerowe i markery genetyczne. Nadal jednak tzw. dobre oko kliniczne ma fundamentalne znaczenie podczas wyboru zmian skórnych wymagających dalszej diagnostyki spośród powszechnie występujących innych znamion. W miarę udoskonalania nowych technik i wprowadzania kolejnych można się spodziewać uzyskania lepszych możliwości rozpoznawania czerniaka i dalszego zmniejszenia umieralności z jego powodu.
Wprowadzenie
Czerniak złośliwy staje się coraz ważniejszym problemem zdrowotnym w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych zapadalność na czerniaka wzrasta szybciej niż na jakikolwiek inny nowotwór. Ogólna zachorowalność na czerniaka zwiększała się średnio o 4,6% rocznie w latach 1975-85 i o 2,7% rocznie w latach 1986-2007. Znamiennie statystycznie zwiększa się częstość występowania wszystkich podtypów histopatologicznych tego nowotworu o grubości nacieku od najmniejszej do największej, w tym przekraczającej 4 mm. Inwazyjny czerniak w Stanach Zjednoczonych jest obecnie piątym wśród najczęściej rozpoznawanych nowotworów u mężczyzn, a szóstym wśród u kobiet. W 2010 r. przewiduje się 68 130 nowych zachorowań na czerniaka inwazyjnego, a u 46 770 osób rozpoznanie czerniaka in situ. Według obecnych danych szacunkowych ryzyko rozwoju czerniaka inwazyjnego w ciągu całego życia statystycznego Amerykanina wynosi ogólnie około 1:58 (ryc. 1), u mężczyzn rasy kaukaskiej 1:39, a u kobiet rasy kaukaskiej 1:58. Dane te są całkowicie odmienne od życiowego ryzyka zachorowania Amerykanów urodzonych w 1935 r., które wynosi 1:1500. Szacuje się, że w 2010 r. w Stanach Zjednoczonych z powodu czerniaka umrze 8700 osób, co stanowi 65% zgonów z powodu wszystkich nowotworów skóry.
Dodaj do ulubionych